شکل (۴-۴۸): نمودار متوسط تغییرات pH آب­زیرزمینی محدوده بابل – بابلسر، دوره آماری ۱۱ سال
۴-۳-۲۱- تیپ و رخساره آب­زیرزمینی محدوده بابل - بابلسر
همانطور که در فصل قبل توضیح داده شد، تیپ آب­زیرزمینی تابعی از لیتولوژی، زمان ماندگاری و الگوی جریان آب­زیرزمینی است. آب­زیرزمینی در حین عبور از لایه ­ها و مواد متشکله آن، مقداری از املاح موجود در مسیر را حل و در عین­ حال تبادلات یونی نیز با مواد تشکیل دهنده لایه ­ها انجام می­دهد. بنابراین مقادیر مواد محلول آن نسبت به املاح محیط سریعاً تغییر نموده و ممکن است در اثر تبادلات یکی از آنیون­ها (سولفات، بی­کربنات و کلرور) و یکی از کاتیون­ها (سدیم، کلسیم و پتاسیم) بر دیگری ارجحیت پیدا نماید. با توجه به توضیحات در فصل قبل، جهت تعیین تیپ آب­زیرزمینی از نمودار پایپر استفاده شده است (پایپر، ۱۹۴۴).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شکل­های (۴-۴۹) و (۴-۵۰) نمودار پایپر نمونه­های آب­زیرزمینی متوسط دوره خشک و مرطوب محدوده بابل - بابلسر را نشان می­ دهند. با توجه به نمودار، تیپ غالب دشت بی­کربناته کلسیک می­باشد، که نشان­دهنده تیپ آب­ مناطق تغذیه­ای است. مجموعه شرایط اقلیمی (نزولات جوی فراوان)، رطوبت کافی، پوشش گیاهی و خاکی غنی (فراهم آوردن فشار co₂ کافی)، توسعه قابل توجه واحدهای کربناته و سازندهای کارستی ارتفاعات مشرف به­ دشت، همگی از دلایل عمده در عدم تکامل ژئوشیمیایی آب­های زیرزمینی محدوده مورد مطالعه می­باشند.
شکل (۴-۴۹): نمودار پایپر چاه­های مشاهده­ای محدوده بابل – بابلسر (متوسط ۱۱ ساله دوره خشک)
شکل (۴-۵۰): نمودار پایپر چاه­های مشاهده­ای محدوده بابل – بابلسر (متوسط ۱۱ ساله دوره مرطوب)
۴-۳-۲۲- تهیه نقشه کیفی آب­زیرزمینی محدوده بابل- بابلسر از نظر مصارف کشاورزی
در امور زراعی، علاوه بر کمیت آب، کیفیت آب نیز نقش مهمی داشته و کیفیت نامناسب آن می ­تواند یکی از عوامل مهم محدود کننده در این زمینه باشد که علاوه بر مشکلات زراعی، مشکلاتی برای خاک نیز بوجود آورده و نیاز به اندیشیدن تدابیری خاص در هر زمینه دارد. همچنین در طبقه ­بندی آب جهت مصارف کشاورزی علاوه بر تعیین خواص شیمیایی آب، عوامل مختلفی از قبیل جنس خاک، وضع آبکشی زمین، مقدار آب آبیاری، درجه حرارت محیط، عناصر شیمیایی موجود در خاک و نوع گیاه مورد کشت را باید مورد مطالعه قرار داد.
جهت پهنه بندی کیفی آب­زیرزمینی محدوده بابل- بابلسر از نظر مصارف کشاورزی با توجه به تقسیم ­بندی ویلکوکس (جدول۳-۳)، نقشه­های قابلیت الکتریکی و نسبت جذب سدیم تولید شده در محیط GIS ، طبقه ­بندی مجدد شده است، سپس نقشه­های مذکور را بر روی هم انداخته^[۳۱] و نقشه نهایی تولید شده است. در شکل­های (۴-۵۱) و (۴-۵۲) نمودار ویلکوکس متوسط دوره خشک و مرطوب چاه­های محدوده ارائه شده است. شکل­های (۴-۵۳) و (۴-۵۴) پراکندگی مکانی آب­ کشاورزی را باتوجه به تقسیم ­بندی ویلکوکس نشان می­دهد. همانطور که مشاهده می­ شود در بیشتر مناطق کیفیت آب از نظر کشاورزی متوسط می­باشد. در جدول (۴-۲۰) کیفیت و میزان درصد آن در محدوده ارائه شده است.
همانطور که از جدول (۴-۲۰) نتیجه می­ شود بیشترین میزان در هر دوره خشک و مرطوب، مربوط به کلاس C₃S₁ می­باشد. در این کلاس هدایت الکتریکی بین ۷۵۰ تا ۲۲۵۰ میکروموس بر سانتیمتر بوده و از ابن نظر دارای خطر شوری زیاد می­باشند. آب­های آلوده در آبیاری مزارع به لحاظ ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی متفاوت، تأثیرات گوناگونی در خاک­های کشاورزی ایجاد می­ کند (آل­میدا و همکاران ۲۰۰۷، ۵۶)^[۳۲]. این نمونه آب­ها با انجام تسهیلات لازم نظیر آبشویی متوسط خاک­ها و ایجاد شبکه ­های زهکشی مناسب، قابل استفاده هستند. بطور کلی این نوع آب­ برای خاک­های با نفوذپذیری بالا و زهکشی خوب توصیه می­گردد.
از دیگر استانداردهای کیفی آب آبیاری، کربنات سدیم (RSC) می­باشد که بیانگر خطر بی­کربنات است. غلظت زیاد بی­کربنات منجر به رسوب کلسیت، افزایش فرسایش و کاهش نفوذپذیری خاک می­ شود. این نمایه از رابطه (۴-۶) برآورد می­گردد (کارانتز ۱۹۷۸، ۲۷۰)^[۳۳] ، غلظت یون­ها در رابطه بر حسب میلی­اکی­والان بر لیتر می­باشد.
رابطه(۴-۶)
چنانچه مقدار RSC در آب بیش ­از ۵/۲ میلی­اکی­والان بر لیتر باشد برای آبیاری نامناسب است. باتوجه به اینکه مقدار RSC تمامی نمونه­های مورد بررسی منطقه منفی است، لذا محدودیتی از نظر آبیاری وجود نداشته و مناسب می­باشند.

در امور تصمیم ­گیری، سیستم­ها به تحلیل اطلاعات پردازش شده و حمایت از تصمیم­گیرندگان سازمان میپردازند. این امر از طریق سیستم­های پشتیبانی تصمیم ­گیری و یا سیستم­های خبره انجام می­پذیرد (صرافی زاده، ۱۳۸۳).
فناوری اطلاعات موضوعی کلی است. در کل فناوری اطلاعات متشکل از چهار عنصر اساسی (انسان، ساز وکار، ابزار، ساختار) است به طوری که در این فناوری، اطلاعات از طریق زنجیره ارزشی که از به هم پیوستن این عناصر ایجاد می­ شود جریان یافته و پیوسته تعالی و تکامل سازمان را فراراه خود قرار می­دهد:

• • انسان: منابع انسانی، مفاهیم و اندیشه، نوآوری

• • ساز و کار: قوانین، مقررات و روش­ها، ساز و کارهای بهبود و رشد، ساز و کارهای ارزش­گذاری و مالی

• • ابزار: نرم­افزار، سخت­افزار، شبکه و ارتباطات

• • ساختار: سازمانی، فراسازمانی مرتبط، جهانی (دویت و همکاران، ۲۰۰۸).

با توجه به کلی بودن مفهوم فناوری اطلاعات، در این پژوهش منظور از بکارگیری فناوری اطلاعات همان بکارگیری ابزار فناوری اطلاعات یعنی سخت­افزار، نرم­افزار، شبکه و ارتباطات و فناوری­های ارتباطی می­باشد که در ادامه به تعاریف مختصری از این ابزار پرداخته می­ شود:
۲-۹-۱- سخت افزار
سخت­افزار شامل ابزارهای ورودی، واحد پردازش مرکزی، حافظه اصلی، حافظه ثانویه و ابزارهای خروجی میباشد. به عبارتی دیگر، سخت­افزار مجموعه ­ای از وسایل و ابزارهای فیزیکی از قبیل پردازشگرها، صفحه نمایش، صفحه­کلید، پرینتر و … می­باشد که مجموع آنها اطلاعات و داده ­ها را دریافت، پردازش و نمایش می­ دهند.
۲-۹-۲- نرم افزار
اصطلاح نرم افزار عموما جهت توصیف برنامه ­های رایانه­ای به کار برده می­ شود. برنامه رایانه­ای شامل مجموعه ای از دستورالعمل­ها برای هدایت و کنترل سخت افزارها می­باشد. نرم افزارها شامل مجموعه ­ای از دستورالعمل ها یا برنامه­هایی است که به رایانه داده می­ شود و رایانه ­ها به مدد آنها وظایف خود را به انجام می­رسانند. از جمله نرم­افزارهای کاربردی می­توان به نرم­افزارهای واژه­پرداز، نرم­افزارهای صفحه­گسترده، نرم­افزارهای نمایش گرافیکی، نرم افزارهای پایگاه داده، نرم افزارهای کاربردی تخصصی و … اشاره کرد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۹-۳- شبکه­ ها
شبکه ­های ارتباطی شامل مجموعه ­ای از مکان­ها یا گره­هایی است که در آن سخت افزار، برنامه­ ها و اطلاعات به عنوان یک سیستم، به هم مرتبط شده و داده ­ها و اطلاعات را دریافت و انتقال می­ دهند. شبکه عبارت است از اجزای سخت افزار و نرم افزار که بر حسب یک تفاهم­نامه مشترک برای ایجاد یک محیط کاری مشترک به هم وصل شده ­اند. رایانه ­ها می­توانند به هم نزدیک یا از هم دور باشند و ارتباطات در شبکه شامل انتقال متن، صدا، تصویر یا دیگر شکل­های اطلاعاتی در سراسر شبکه می­باشد. برخی از مهمترین نقش­ها یا کاربردهای شبکه­ ها عبارتند از: به اشتراک گذاشتن اطلاعات، تسهیل کار تیمی و تصمیمات گروهی، انجام مبادلات، به اشتراک گذاشتن سخت افزار، استاندارد­سازی برنامه ­های کاربردی و هماهنگی فعالیت­های سازمانی. یکی از انواع تقسیم بندی شبکه­ ها، تقسیم ­بندی آنها بر اساس مالکیت می­باشد بنابراین انواع شبکه­ ها از حیث مالکیت عبارتند از اینترنت، اکسترانت و اینترانت.
۲-۹-۴- ارتباطات
ارتباطات^[۲۳] فرایند تبادل دو جانبه اطلاعات با سایر افراد و گروه­ ها است. به عبارت دیگر ارتباطات یعنی انتقال مقصود و منظور یک عضو گروه به دیگری. همچنین ارتباطات باید شامل درک مقصود یا منظور هم گردد. ارتباطات سازمان را با محیط خارج مرتبط می­سازد و آنها را از تغییرات موجود مطلع می­ کند. ارتباطات از را دور^[۲۴] شبیه به ارتباطات چهره به چهره انسانی دارای یک فرستنده، دریافت­کننده پیام و کانال ارتباطی که از طریق آن پیام انتقال داده می­ شود، می­باشد. ارتباطات از راه دور یعنی انتقال و دریافت داده ­ها (متن، تصویر، صدا، نمودارها و … ) از یک سری از ابزارهای الکترونیکی به ابزارهای الکترونیکی دیگر که از لحاظ جغرافیایی از همدیگر پراکنده­اند می­باشد. فرایند ارتباطات از راه دور در ساده­ترین شکل آن شامل اجزای زیر می­باشد:
- فرستنده پیام ارتباطی.
- ابزاری که فرستنده پیام را بر روی رسانه ارتباطات از راه دور قرار می­دهد.
- رسانه ارتباطات از راه دور که پیام را به فرستنده منتقل می­ کند.
- ابزاری که به وسیله آن پیام از رسانه ارتباطی دریافت می­ شود.
- گیرنده که پیام را دریافت می­ کند.
از انواع وسایل ارتباطی می­توان تلفن­های ثابت و همراه، فکس، پست الکترونیک، ویدئو­کنفرانس و … را نام برد (سرلک و فراتی، ۱۳۸۷).
۲-۱۰- هزینه­ های کیفیت
۲-۱۰-۱- مقدمه
در عصر حاضر با توجه به تحولات جهانی صورت گرفته در عرصه فناوری، تغییر و تحولات پر شتاب بازارها و رقابتی­تر شدن عرصه فعالیت برای بنگاه­های اقتصادی، مفاهیم مرتبط با کیفیت از اهمیت وگستردگی زیادی برخوردار شده ­اند. بسیاری از سازمان­ها کیفیت را به عنوان یک رکن اساسی جهت دستیابی به رضایت مشتریان و دستاویزی جهت بقا و توسعه در شرایط رقابتی ارزیابی می­ کنند. امروزه کیفیت مفهومی فراتر از قابل اطمینان بودن محصول دارد و منظور از آن رسیدن به کیفیت جامع است که در آن عملکرد و افراد سازمان نیز موثرند (فارسیجانی، ۱۳۸۶).
تولید یک کالا یا ارائه یک خدمت که تامین کننده درجه بالایی از رضایت مشتری باشد بدون بررسی هزینه های دستیابی به آن کافی نیست. در حقیقت اصلی­ترین مسئولیت مدیریت نیز برقراری تعادل میان کیفیت و هزینه­ های دستیابی به آن است. این هدف می ­تواند به بهترین شکل از طریق تحلیل عناصر هزینه­ های کیفیت برآورده شود (رئیسی اردلی و رئیسی، ۱۳۸۳).
مبحث هزینه­ های کیفیت به خودی خود جالب و کنجکاو برانگیز است. به طور رایج همه از اینکه محصول یا خدمت با کیفیت باشد تمجید می­ کنند لکن کیفیت بالاتر نیازمند اقدامات و تمهیداتی است که انجام آنها مستلزم هزینه و آن هم هزینه­ای قابل توجه است. از سوی دیگر بی توجهی به امر کیفیت نیز اثراتی مخرب دارد که اصلاح وضعیت و جایگزینی و بهبود شرایط و در نهایت جبران غفلت، خود هزینه­هایی را تحمیل می­ کند که در مقایسه با هزینه­ های نوع اول شاید وزنی قابل تامل داشته باشد. علاوه بر این کیفیت نامطلوب به جز آنچه که در مورد آن بر شمرده شد، آثار گسترده­ای در حوزه ­های رقابت، اقبال مشتری، قیمت و سرعت فروش دارد که باید به آنها نیز توجه ویژه مبذول کرد. به هر حال بحث هزینه­هایی که دقیقا به کیفیت مربوط می­ شود و تاثیری که هر دسته هزینه بر دسته دیگر دارد می ­تواند در موجه بودن و یا نبودن تولید محصول و خدمت روشنگر باشد. در اغلب موارد مقایسه هزینه­ها می ­تواند مدیران را قانع سازد که انجام برخی هزینه­ها که نهایتا کیفیت را تضمین می­ کنند، از زیان­های احتمالی می­کاهد و بر فروش بیشتر و اقبال و همراهی مشتری اثرگذار است.
هزینه­یابی کیفیت یکی از ابزارها و تکنیک­های مدیریت کیفیت است که در یک سازمان میتواند برای معرفی و بهبود مدیریت کیفیت جامع^[۲۵] مورد استفاده قرار گیرد. سازمان­هایی که استفاده از هزینه­یابی کیفیت را مورد توجه قرار داده­اند بایستی در نظر داشته باشند که هزینه­یابی کیفیت قابلیت انجام چه چیزهایی را داشته و چه چیزهایی را نمی­تواند انجام دهد، همچنین توانایی­های آن را در مدیریت کیفیت جامع مد نظر قرار دهند. مانند هر ابزار و روش دیگری، این مدیریت است که باید تصمیم بگیرد که آیا باید از هزینه­یابی کیفیت استفاده شود یا خیر، و اگر باید مورد استفاده قرار گیرد موقع و شکل مناسب برای استفاده از آن را تعیین کند. همچنین مدیریت باید تعهدات، منابع و مهارت­ هایی که برای استفاده از هزینه­یابی کیفیت مورد نیاز است را مشخص سازد. این موارد به همراه روش انجام، شناسایی و جمع­آوری هزینه­ها، فاکتورهای عمده را در استفاده هرچه موثرتر از این روش تشکیل می­ دهند.
افزایش توجه نسبت به کیفیت به عنوان عاملی موثر در رقابت و بازاریابی، باورهای سازمانی را در مورد تاثیرات اقتصادی کیفیت تحریک کرده است. در حال حاضر شرکت­ها به طور محدود شروع به جمع­آوری و به کارگیری داده ­های هزینه­ های کیفیت با بهره گرفتن از تحلیل دور­ریزها، دوباره­کاری­ها و شکایات گارانتی کرده ­اند. دانستن این مطلب که این چنین واقعیت­هایی، حتی اگر از آنها در تهیه گزارش­های رسمی هزینه­یابی کیفیت نیز استفاده نشود مشخص می­شوند، تشویق کننده است. چون هزینه­ های دور ریز و دوباره­کاری حجم پولی موثری را به خود اختصاص می­ دهند، اغلب تمایل بر این است که فرض شود این موارد تمامی هزینه­ های موجود را تشکیل می­ دهند یا در واقع یک عدم تمایل برای سرمایه ­گذاری بیشتر خصوصا در مواردی که سرمایه زیادی را به خود اختصاص می­ دهند وجود دارد. آماده ­سازی هزینه­ های کیفیت و ارائه و گزارش آنها به طور صوری، جنبه­هایی از هزینه­یابی کیفیت هستند که نشانگر عدم توجه کافی سازمان به این مساله می­باشند. گزارش­دهی هزینه­ های کیفیت هنوز به صورت گسترده به عنوان یکی از فعالیت­های عادی در گزارش عملکرد کیفیت پذیرفته نشده است.
محاسبه هزینه­ های کیفیت این امکان را فراهم می ­آورد که فعالیت­های کیفی را به زبان مدیریت بیان کنیم. این امر به نوبه خود باعث می­ شود که کیفیت به عنوان یک پارامتر تجاری در کنار سایر پارامترها از قبیل بازاریابی، تحقیق و توسعه و بالاخره تولید و عملیات در نظر گرفته شود. با وارد کردن هزینه­ های کیفیت به میدان تجارت در واقع اهمیت کیفیت در جهت سلامت مورد تحقیق قرار گرفته و از طرفی رفتار و برخورد کارکنان کلیه سطوح سازمان در جهت مدیریت کیفیت جامع و بهبود مستمر کیفیت تحت تاثیر قرار می­گیرد.
به طور کلی اقدامات اولیه در جهت جمع­آوری و بررسی هزینه­ های کیفیت توسط اداره تضمین کیفیت و گاهی نیز توسط هیئت مدیره و گروه ارشد مدیریت انجام می­ شود و به ندرت اتفاق می­افتد که اداره حسابداری و مالی این کار را به عهده گیرد (دیل و پلانک، ۱۳۸۱).
از مهمترین مشکلاتی که در زمینه هزینه­یابی کیفیت وجود دارد این است که هزینه­ های کیفیت به طور کامل در گزارش­های حسابداری ثبت نمی­شوند و اغلب بخش قابل توجهی از آنها مغفول می­ماند. همچنین این هزینه ها را نباید تنها به فعالیت­های تولیدی و عملیاتی محدود نمود، بلکه باید به هزینه­ های صورت گرفته در حوزه بخش­های خدماتی نیز توجه کرد (فارسیجانی و کیامهر، ۱۳۸۷).
هزینه­یابی کیفیت در ابتدا توسط صنایع تولیدی به کار گرفته شد، اما امروزه از سوی بخش بازرگانی، بخش دولتی و سازمان­های خدماتی مورد استقبال فراوان قرار گرفته است. دلایل و شواهد بسیاری وجود دارد که ثابت می­ کند هزینه­یابی کیفیت، در محیط­های غیر تولیدی متعدد از جمله موسسات مالی، سازمان­های حمل و نقل و توزیع، موسسات بهداشتی و درمانی و آژانس­های مسافرتی و توریستی نیز به کار گرفته می­ شود (دیل و پلانک، ۱۳۸۱).
یکی از مواردی که باعث کاهش هزینه­ های محصول یا ارائه خدمات می­ شود، کاهش هزینه­ های کیفیت است. بنابراین شناخت، دسته­بندی و بهبود در هزینه­ های کیفیت همواره یکی از مهمترین مسئولیت­های بخش­های کیفیت موسسات بوده است و از آنجایی که تقریبا هیچ توافق عمومی روی هزینه­ های کیفیت وجود ندارد، اندازه گیری و شناسایی این گونه هزینه­ها بسیار سخت و دشوار است (شمس ثانی، ۱۳۹۰).
۲-۱۱- تاریخچه­ای از هزینه­ های کیفیت
اولین بار آمریکایی­ها اقدام به تعریف و تعیین هزینه­ های کیفیت نمودند. با این وجود، همانطور که مفهوم مدیریت کیفیت جامع و نیز بهبود کیفیت دستخوش تغییر شده، تعاریف هزینه­ های کیفیت نیز تغییر کرده است و بنابراین تعیین اینکه اولین بار چه زمانی «هزینه­ های مرتبط با کیفیت» به این نام خوانده شده است مشکل می­باشد (دیل و پلانک،۱۳۸۱).
اشاره به هزینه­ های کیفیت اولین بار در دهه ۳۰ قرن بیستم و در کار شوارت^[۲۶] و به میزان کمتر در کار ماینر^[۲۷] و در کار کراکت^[۲۸] مشاهده شد. شکل­ گیری مفهوم هزینه کیفیت در سال ۱۹۵۱ در کار ژوزف ژوران، در سال ۱۹۵۷ در کار آرماند فایگنبام^[۲۹] و در سال ۱۹۶۰ در کار هارولد فریمن^[۳۰] توسعه یافت. کمیته هزینه کیفیت مجمع کیفیت آمریکا که در سال ۱۹۶۱ تاسیس شد، در جهت شکل­دهی به مفهوم هزینه کیفیت و تشویق به استفاده از آن فعالیت می­ کند. انتشار «کیفیت رایگان است» در سال ۱۹۷۹ توسط کراسبی^[۳۱]، احتمالا بزرگترین سهم را در پذیرش عمومی مفهوم هزینه کیفیت داشته است (سوور و کوارلز^[۳۲]، ۲۰۰۷).
تقریبا تمامی مقالات اولیه در خصوص هزینه­یابی کیفی تنها به هزینه­ های مربوط به بازدید، دوباره­کاری، تعمیرات و ضمانت (عواملی که امروزه تحت عنوان سر فصل­های ارزیابی و شکست در هزینه­ های کیفیت مطرح می­شوند) اشاره داشته اند. یقینا واژه هزینه­ های کیفیت در اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۶۰ در اروپای غربی به کار گرفته میشد. ریشه این واژه را احتمالا می­توان (همراه با دسته­بندی هزینه­ها) در طبقه ­بندی پیشگیری-ارزیابی- شکست که در اواسط دهه ۱۹۵۰ در مقاله اصلی فایگنبام نیز به طور عمده بررسی شده بود، یافت. در سال ۱۹۵۷ مسئله هزینه­ های کیفیت توسط شورای بهره­وری انگلستان در قالب فیلمی به نام «حصول نتیجه مطلوب در اولین اقدام» به نمایش گذاشته شد. در توضیحات حاشیه­ای فیلم، هزینه­ های کیفیت تحت عناوین: هزینه­ های شکست، هزینه­ های ارزیابی و هزینه­ های پیشگیری معرفی شد. پیام این توضیحات عبارت بود از: میزان هزینه­ های فوق شامل موارد ذیل است:
شکست ۷۰٪، ارزیابی ۲۵٪، پیشگیری ۵٪
مجموع میزان این هزینه­ها بین ۴٪ تا ۱۴٪ گردش معاملات شرکت خواهد بود.
و در ادامه توضیحات بیان می­ شود که:
شرکت اقدام به نظم و سازماندهی داخلی خود کرده و در ابتدا به تعیین هزینه­ های کیفیت می ­پردازد. تاثیر ناگهانی حاصل از درک این مطلب که هزینه­ های فوق بین ۱۵٪ تا ۲۰٪ هزینه­ های کارخانه را شامل می­شوند، انگیزه اقدام عاجل در این زمینه را به وجود می ­آورد.
در سال ۱۹۶۷، انجمن کنترل کیفیت آمریکا^[۳۳] اقدام به چاپ و نشر کتابچه «هزینه­ های کیفیت چه و چگونه» کرده که در آن تعریف هزینه­ های کیفیت تنها به صورت دسته­بندی و با توجه به مقاله فایگنبام مطرح شده بود. این کتابچه که در سالهای ۱۹۷۰ و ۱۹۷۴ اصلاح و تجدید چاپ گردید، امروزه دیگر کاربردی ندارد. عنوان این کتابچه اخیرا به «اصول هزینه­ های کیفیت (کامپانلا)» تغییر کرده است. در این کتابچه به گونه ­ای مختصر به موضوع پرداخته شده و کلیه عوامل هزینه­ای که در دیدگاه مدیریت کیفیت جامع تحت عنوان هزینه­ های کیفیت تعریف می­شوند مورد بررسی قرار نگرفته است. در بیان مفهوم ماهیت هزینه­ های کیفیت، کتابچه فوق از کتاب فایگنبام تحت عنوان کنترل کیفیت جامع الهام گرفته است، در حالی که برای یافتن اطلاعات مربوط به هزینه، به منابع دیگر رجوع کرده و توصیه­های خوبی در مورد موضوع­هایی که باید به آنها پرداخته شود یا موضوعاتی که قابل بحث نیستند، همچنین هشدارهای ویژه­ای در زمینه چگونگی تعبیر و بکارگیری اطلاعات مربوط به هزینه ارائه می­دهد. با این وجود، تنها در حدود یک سوم کتابچه به تعاریف هزینه­ های کیفیت اختصاص داده شده و بقیه آن به چگونگی جلب توجه و تایید مدیریت، وصول هزینه­ها و جدول­بندی آنها، بررسی روند هزینه کیفیت و بررسی اصلاحی، ارائه گزارشات بازرگانی به مدیریت و بالاخره حسابرسی و پیگیری می ­پردازد. به طور خلاصه باید گفت که تاکید این کتابچه بر نحوه استفاده از اطلاعات مربوط به هزینه­هاست. از دیگر نشریات انجمن کنترل کیفیت آمریکا که به بهترین نحو ممکن به جنبه­ های گوناگون هزینه­یابی کیفیت می ­پردازد، میتوان به مواردی چون راهنمای کاهش هزینه­ های کیفیت و راهنمای مدیریت هزینه­ های کیفیت فروشنده اشاره کرد. نشریات قبلی این انجمن امروزه دیگر کاربردی ندارند. با این وجود، در چاپ دوم کتابچه «اصول هزینه­ های کیفیت» از این دو راهنما استفاده شده است.
راهنمای کاهش هزینه­ های کیفیت (که اولین چاپ آن هفت سال پس از کتابچه «هزینه­ های کیفیت چه و چگونه» به بازار آمد) با سوق دادن و جلب توجه افراد به پروژه­ های بهبود کیفیت و نیز درگیر کردن و افزایش مسئولیت­ پذیری در زمینه ­های فنی، بازاریابی و تدارکات مربوط به کیفیت، موارد کاربرد هزینه­ های کیفیت را افزایش می­دهد.
در راهنمای مدیریت هزینه­ های کیفیت فروشنده (که اولین چاپ آن سه سال پس از چاپ راهنمای کاهش هزینه­ های کیفیت به بازار آمد) به این حقیقت اشاره شده است که شرکت­ها خود باعث ایجاد برخی از مشکلات مربوط به کیفیت هستند. امروزه بسیاری از سازمان­های عمده غربی، منابع قابل توجهی را به توسعه ارتباطات منابع­یابی شراکتی با شرکت­های فروشنده شریک خود اختصاص داده و با آنها به گونه ­ای بسیار تنگاتنگ دست به اقدامات بهبود کیفیت می­زنند.
اخیرا کمیته هزینه­ های کیفیت وابسته به انجمن کنترل کیفیت آمریکا، اقدام به چاپ سه کتاب نموده است. گریم^[۳۴] و کامپانلا ناشرین دو کتابی هستند که بر اساس مقالات «کنگره کیفیت» و «کنفرانس فنی سالانه انجمن کنترل کیفیت» آمریکا تهیه شده ­اند. عقیده بر آن است که این منابع، حاوی بهترین تفکرات و عقاید جدید در مورد هزینه­ های کیفیت هستند (دیل و پلانک، ۱۳۸۱).
نشریه موسسه استاندارد انگلستان تحت عنوان BS6143«راهنمای تعیین و بکارگیری هزینه­ های مرتبط با کیفیت» که در سال ۱۹۸۱ به چاپ رسید، از بسیاری جهات نسخه خلاصه شده کتابچه «هزینه­ های کیفیت چه و چگونه» و در عین حال نوعی تقلید ناقص از آن می­باشد. مهمترین هدف این نشریه استاندارد، که امروزه اصلاح شده است، راهنمایی در زمینه اجرای یک سیستم هزینه­ های کیفیت در داخل یک سازمان تولیدی میباشد. از سال ۱۹۸۱ به بعد تاریخچه هزینه­ های کیفیت به صورت زیر می­باشد:

• • سال ۱۹۸۷ انتشار استاندارد ISO 9001 تحت عنوان عناصر مدیریت کیفیت و نظام کیفیت خطوط راهنما.

• • سال ۱۹۹۰ انتشار استاندارد BS6143 قسمت دوم تحت عنوان راهنمای اقتصاد کیفیت مدل پیشگیرانه، ارزیابی و شکست.

• سال ۱۹۹۰ انتشار استاندارد BS6143 قسمت اول تحت عنوان راهنمای اقتصاد کیفیت مدل مبتنی بر فرایند.

نمودار۵ – ۳۸ ب:نمودار خودهمبستگی جزئی فصل بهار(PACF) 86
نمودار ۵ – ۳۹ الف: خودهمبستگی باقیمانده ها فصل بهار(ACF) 86
نمودار ۵ – ۳۹ب: نمودار خودهمبستگی جزئی باقیمانده ها فصل بهار(PACF) 86
نمودار۵ – ۴۰ الف:نمودار خود همبستگی فصل تابستان(ACF) 87
نمودار۵ – ۴۰ ب:نمودار خودهمبستگی جزئی فصل تابستان(PACF) 87
نمودار ۵ – ۴۱ الف: خودهمبستگی باقیمانده ها فصل تابستان(ACF) 88
نمودار ۵ – ۴۱ب: نمودار خودهمبستگی جزئی باقیمانده ها فصل تابستان(PACF) 88
نمودار۵ – ۴۲ الف:نمودار خود همبستگی فصل پاییز(ACF) 89
نمودار۵ – ۴۲ ب:نمودار خودهمبستگی جزئی فصل پاییز(PACF) 89
نمودار ۵ – ۴۳ الف: خودهمبستگی باقیمانده ها فصل پاییز(ACF) 90
نمودار ۵ – ۴۳ب: نمودار خودهمبستگی جزئی باقیمانده ها فصل پاییز(PACF) 90
فصل اول: کلیات تحقیق
فصل اول
کلیات تحقیق
۱ – ۱ – مقدمه :
مقدمه:
جغرافیا^[۱]عبارت است از روابط متقابل انسان، تکنیک و محیط و یا روابط متقابل انسان، تکنیک، مدیریت و محیط ( پاپلی یزدی ۱۳۶۹ ).
اقلیم شناسی^[۲] عبارت است از مطالعه علمی اقلیم یعنی توصیف و نمایش اقالیم، تجزیه و تحلیل عوامل، تفاوت بین اقالیم و کاربرد اطلاعات اقلیمی در حل مسائل جامعه (هاسچک^[۳] ۱۹۸۰ ).
به عبارت دیگر هدف اقلیم شناسی عبارت است از کشف و تبیین رفتار طبیعی اتمسفر و بهره ­برداری از آن در جهت منافع انسانی. اقلیم به عنوان موضوع اصلی علم اقلیم ­شناسی از زمان­های بسیار دور برای انسان و جامعه علمی شناخته شده بوده است (دارست^[۴] ۱۹۵۱ ).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اگر چه رفتار اتمسفر به و­سیله قوانین مسلم فیزیکی قابل تبیین و تشریح است مثلا حرکت بخار آب یا هوا در اتمسفر به وسیله قوانین و اصول مشخصی کنترل می­ شود، ولی حالات ظاهری اتمسفر علاوه بر این که به وسیله رفتار اتمسفر کنترل می­ شود تحت تاثیر پستی و بلندی­های سطح زمین نیز قرار دارد و در نتیجه نمود ظاهر اتمسفر که به صورت تغییرات مداوم دما، رطوبت، ابرناکی، فشار و …جلوه­گر می­ شود توسط اصول و قوانین مسلم و ثابت فیزیکی قابل بیان و توضیح نیست. در مجموع حالت­های اتمسفر واقعیتی است که از طریق مشاهدات مکرر در بعد زمان و مکان قابل درک است. به همین علت تغییرات روزمره­­ی حالت اتمسفر به صورت متغیرهای نیمه تصادفی فرض می­ شود و لذا با بهره گرفتن از توزیع­های آماری احتمالات قابل تبیین و توجیه است ( لندسبرگ^[۵] ۱۹۸۷ ).
عمده­ترین عامل هر توزیع آماری میانگین آن است که تا اواخر قرن نوزدهم مهم­ترین آماره تعریف اقلیم محسوب می­ شود. امروزه بسیاری از ا­­فراد عامه و حتی اقلیم شناسان آن را به ­کار می­برند اما در اواخر قرن ۱۹ کوپن اعلام کرد که اقلیم یک منطقه فقط از طریق محاسبه میانگین دراز مدت عنا­صر هواشناسی آن تشریح و توصیف نمی­ شود (استرینگر^[۶] ۱۹۸۲ ). بلکه در توصیف اقلیم یک مکان باید به فرین­ها و فراوانی­ها نیز توجه کرد. بنابراین امروزه اقلیم
از طریق بررسی فراوانی حدوث عناصر اقلیمی یک مکان مانند دما، بارش، نم نسبی، روزهای یخبندان و …تعیین می شود. فرایند تعیین اقلیم یا بر اساس فراوانی هوا­­­های لحظه­ای متفاوت و مقدار زمانی و یا بر اساس مجموعه شرایط دراز مدت عناصر اقلیمی و با بهره گرفتن از روش­های آماری چند متغیره صورت می­گیرد. ناهمواری، عرض جغرافیایی و دوری و نزدیکی به توده­های بزرگ آب از عمده­ترین عوامل موثر بر پرا­­کنش مکانی دما به شمار می­آیند. در فصول سرد و گرم اختلاف دمای میانگین سردترین و گرم­ترین نقاط کشور ایران آن چنان زیاد است که بخش­های مختلف کشور هم زمان فصول متفاوتی را تجربه می­ کنند ( منتظری ۱۳۹۲ ).
در سال­های اخیر دانشمندان به منظور تجزیه و تحلیل الگوهای اقلیمی توجه ویژه­ای به سری­های دمایی معطوف داشته اند، دما از مهم­ترین عناصر اقلیمی بوده و در تعیین نقش و پراکنش دیگر عناصر اقلیمی نیز موثر است. دما نیز از عوامل اصلی و اساسی در پهنه­ بندی و طبقه ­بندی اقلیمی بوده و بنابراین اساس نوسانات و تغییرپذیری دما بسیار حائز اهمیت بوده و به دلیل پیش ­بینی دماهای آتی نیز دارای اهمیت فوق العاده علمی ­_ کاربردی است. روش­های سری زمانی به منظور مطالعه اقلیم به­ ویژه بررسی دما در نوشته­ های بی­شماری مورد استفاده و استناد قرار گرفته است (قویدل رحیمی ۱۳۹۱ ).
دما یک متغیر ترمودینامیک و مهم جوی است که تغییر آن منشا بسیاری از تغییرات فیزیکی، شیمیایی و زیست محیطی بوده و اندازه ­گیری آن در جو در مقایسه با سایر عناصر جوی از سابقه­ طولانی­تری برخوردار است (مسعودیان و دارند ۱۳۹۰ ). در سال­­های اخیر تغییرات اقلیمی به­ ویژه گرم شدن کره زمین بسیار مورد توجه قرار گرفته است. اقلیم کره زمین همواره در حال تغییر بوده، اما گرم شدن آن بیشتر مورد توجه اقلیم شناسان قرار گرفته است. از آنجا که دما از عناصر اساسی شکل­ گیری اقلیم است تغییرات آن می ­تواند ساختار آب­و­هوایی هر محل را دگرگون سازد. به همین دلیل بررسی روند دما در مقیاس­های زمانی و مکانی بخش بزرگی از تحقیقات اقلیم شنا­­­­سی را به خود اختصاص داده است (اسدی و حیدری ۱۳۹۰). علی­رغم وجود شواهدی بر تغییرات دما و هشدار تنی چند از دانشمندان در سال­های ۱۹۴۸ و ۱۹۴۷ راجع­به گرم شدن کره زمین عقیده مبتنی بر ایستایی اقلیم تا دهه ۱۹۷۰ کماکان وجود داشت. نتایج مطالعات گسترده­ای که در سطوح ملی، منطقه­ای و جها­نی انجام شده است بیانگر ا­فزایش دما در بسیاری از نقاط کره زمین و به طور کل افزایش میانگین دما هوای کره زمین می­باشد. در طی چند دهه گذشته دما­­­های حداقل و حداکثر­­ رفتارهای متفاوتی از خود نشان داده­اند و دمای حداقل در بسیاری از نقاط به طور آشکار نرخ ا­­فزایشی داشته است؛ گر چه دمای حداکثر هم در خیلی از نقاط نرخ افزایشی نشان می­دهد. ولی به علت نرخ کمتر آن در مقایسه با دمای حداقل، موجب کاهش دامنه شبانه روزی^[۷] دما شده است (رحیم زاده و عسگری ۱۳۸۳ ).
سرعت و ماهیت تغییرات پارامترهای اقلیمی در نیمه دوم قرن ۲۰ متفاوت بوده و شتاب بیشتری به خود گرفته و روند آن با گذشته قدری متفاوت شده است. مساله تغییر آب­و­هوا همیشه با تردید­­­­های زیاد مواجه بوده و به همین دلیل محققین و دانشمندان مختلفی در زمینه ما­­هیت و علل آن کارهای تحقیقاتی زیادی انجام داده و فرضیه­هایی را اعلام کرده ­اند که گاه در تنا­­قض با یکدیگر هستند. تغییر آب­و­هوا یکی از پیچیده­ترین مشکلاتی است که بشر در حال حاضر و آینده با آن مواجه خواهد بود. این پدیده ناشی از تغییراتی است که در فرایند­های اتمسفری رخ داده و باعث گرم شدن هوای کره زمین شده است و اثرات و پیا­مد­های مهمی در چرخه هیدرولوژی گذا­شته، یکی از اثرات مهم این پدیده تغییر در منابع و مصارف آب کشاورزی است ( ابراهیمی ۱۳۸۴). دانشمندان و محققین بسیار زیادی معتقدند که در کره زمین نشانه­هایی از گرم­تر شدن تدریجی هوا وجود دارد. یکی از اساسی­ترین دلایل آن­ها این است که بیشتر انرژی رسیده از خورشید و دریا­فت شده از هوای احاطه شده به روی زمین در جو نگهداری شده و خروج آن از اتمسفر کره زمین به کندی صورت می­گیرد. با وجود آن که علل واقعی تغییر­پذیری اقلیمی به طور کامل شناخته نشده است لیکن فرضیه­هایی به عنوان عوامل موثر در تغییرات اقلیم مطرح شده ­اند که نتیجه تمام این فرضیه ­ها تغییر پارامترهای درجه حرارت و بارش است ( نصیری محلاتی و همکاران ۱۳۸۵ ). میا­نگین دمای هوا در سطح کره زمین و تغییرات آن نمایه­ای از تغییرات اقلیمی است که تقریبا در تمامی نظریه­ های تغییر اقلیم از آن یاد می­ شود. برآورد­ها نشان می­دهد که میزان میانگین دما در سال ۲۰۳۰ میلادی ۷/۰ تا ۲ درجه سانتی ­گراد گرم­تر از امروز خواهد بود. همچنین بر اساس مدل­های اقلیمی پیش ­بینی می­ شود که میانگین دمای هوای کره زمین در سال ۲۱۰۰ در حدود ۲ تا ۵/۳ درجه سانتی ­گراد افزایش می­یابد ( ابراهیمی و همکاران ۱۳۸۴ ).
۱ – ۲ - بیان مسئله:
از آنجا که اقلیم نقش مهمی در همه ابعاد زندگی ایفا می­ کند، توجه به تغییرات و نو­سانات آن در ۱۵۰سال گذشته و به­ ویژه در دهه­های اخیر به یکی از دغدغه­ های انسان تبدیل شده است. تغییر اقلیم عبارت است از تغییرات رفتار اقلیمی یک منطقه در مقایسه با رفتاری که در طول یک دوره­ زمانی بلند مدت از اطلاعات ثبت و مشاهده شده، مورد انتظار است ( آذرخشی و همکاران ۱۳۹۲ ).
در این میان با توجه به اینکه در حال حاضر گرمایش جهانی تمامی کشورها، از جمله ایران را متاثر کرده است شناخت تغییر اقلیم منطقه و نقش مستقیم یا حتی غیرمستقیم این تغییرات بر کشور ما بسیار مهم است. امروزه اکثر طرح­ها و پروژه ­­های عمرانی سعی بر شناخت نوسانات اقلیمی و کاهش اثرات آن دارند. اجرای طرح­های عمرانی، اقتصادی، اجتماعی و غیره نیاز به شناخت وضعیت اقلیمی جهت برنامه­ ریزی صحیح و قابل قبول داشته و از اهمیت مطالعات اقلیمی در کالبد برنامه­ ریزی خرد و کلان کشور و در مقیاس کوچک­تر، استان و شهر قابل لمس است. وضعیت اقلیمی و تغییرات دما از مسائل مهم و روزمره انسان به حساب می ­آید. پژو­­هشگران بر این باورند که تغییر اقلیم بیشتر در قالب نوسانات مقادیر حدی و فرین رخنمود می­ کند، ممکن است که میانگین­ها نیز دچار تغییر و دگرگونی شوند (دارند ۱۳۹۲). بر اساس نتایج تحقیقات، تغییر هر چند کم دما موجب تغییر در وقوع پدیده ­های حدی نظیر خشکسالی، بارش­های سنگین و طوفان می­ شود (بالینگ^[۸] و آیداسو^[۹] ۱۹۹۹ ).
تقریبا می­توان اذعان داشت که تمامی فرضیه ­های مربوط به نو­سانات ا­قلیمی مهم­ترین بحث­های خود را در رابطه با مقدار و پراکنش گرما و سرما­ی جو زمین قرار داده­اند (براتیان ۱۳۷۷ ). به همین دلیل است که بررسی روند دما در مقیاس­های مختلف زمانی و مکانی بخش بزرگی از تحقیقات اقلیم شناسی را به خود اختصاص داده است ( مسعودیان ۹۰ – ۱۳۸۹ ). پارا­متر­های مختلف اقلیمی نظیر دما، بارش، رطوبت، روزهای یخبندان و…در یک محل از عواملی هستند که بر اقلیم آن منطقه تاثیرگذار می­باشد. روند متوسط سالانه، ما­هانه و فصلی متغیرهای اقلیمی از جمله دما و یخبندان به عنوان شاخص­ هایی برای ارزیابی نوسانات اقلیمی مورد استفاده قرار می­گیرند. برای این منظور استفاده از سری­های زمانی دقیق و طولانی مدت ضرورتی اجتناب ناپذیر است. مطالعات اقلیمی بر اساس روش­های تحلیل سری­های زمانی از اوایل قرن ۲۰ آغاز شده است. از این قبیل مطالعات می­توان پروژه­ های انجام شده توسط جونز و همکاران^[۱۰] (۱۹۸۶) کاتسولیس و کامبتزیدیس^[۱۱] (۱۹۸۹) و ودوارد و گری^[۱۲] (۱۹۹۳) اشاره نمود. دما از جمله مهم­ترین پارا­مترهای جوی و آب­و­هوایی است که همراه با بارش و یخبندان از جمله عناصری هستند که در معرض نوسانات اقلیمی قرار دارند، لذا بررسی تغییرات آن­ها در سال­های اخیر می ­تواند در برنامه­ ریزی و کاهش اثرات معضلاتی چون خشکسالی، سیلاب­های ناگهانی و…موثر باشد (شیراوند و همکاران۱۳۸۹). بیشتر مطالعات انجام شده در این زمینه حاکی از کاهش دما­­های حدی پایین و ا­فزایش دماهای حدی بالاست، اگر با دیدی آماری به رویداد­­های اقلیمی بنگریم، ملاحظه خواهیم نمود که تغییر میانگین و انحراف معیار عنصر اقلیمی دما سبب تغییرات زیادی در فراوانی و احتمال مقادیر حدی مرتبط با آن عناصر آب­و­هوایی، از پوشش مکانی و دوره­ های نسبتا بیشتری برخوردارند (رحیم زاده و عسگری­ ۵۵ - ۱۳۸۸). با توجه به موارد ذکر شده، تغییرات دما در مدیریت و برنامه­ ریزی محیط عامل مهمی به شمار می­رود. امروزه بسیاری از معضلات محیطی عصر ما از جمله سیل، طوفان، خشکسالی و تکثیر زیاد از حد حشرات موذی و نیز مصونیت آن­ها در برابر سموم و مسائلی از این دسته…غالبا می­بایستی ریشه در تغییر آب­و­هوا کره زمین خصوصا افزایش دمای جهان داشته باشد. امروزه تغییر آب­و­هوا یک موضوع کلان در سطح اقلیم شناسی می­باشد که اطلاع از وقوع تغییرات و پیش ­بینی آن می ­تواند برنامه­ ریزی را برای آینده آسان کند (جلالی و خنجر۱۳۸۸). امروزه نیاز به مطالعه و تحقیق در زمینه دما بیش از پیش حائز اهمیت و ضروری می­باشد، دما به عنوان یک پارامتر مهم اقلیمی تاثیرگذار در میزان تولید محصولات کشاورزی از اهمیت فوق العاده­ای برخوردار می­باشد. از آنجایی که نوسانات شدید دمایی می ­تواند صد­مات و خسارت­های غیر قابل جبرانی را به کشاورزی هر منطقه وارد کند، مطالعه در زمینه میزان تغییر­پذیری در هر منطقه امر مهمی است که باید به­­طور جدی به آن پرداخته شود. با مطالعه این تغییرات دمایی می­توان یک برنامه­ ریزی خوب و مفید در زمینه مسائل مربوط به کشاورزی، مسائل مهم آب و هوایی شهری، عمرانی، بهداشتی و…انجام داد. تغییرات دما از زمانی به زمان دیگر و از مکانی به مکان دیگر تغییر می­ کند، ولی آنچه که اهمیت دارد نوسانات و تغییرات آن در مدت طولانی، موضوع مهمی می­باشد که باید مورد بررسی قرار گیرد (نظری پور و دانشمند،۱۳۸۹). از این رو با توجه به مسائلی که بیان شد بر آن شدیم تا روند نوسانات دمای حداقل در شهرستان خرم­آباد را که یکی از مناطق کوهستانی واقع در غرب کشور می­باشد و در سال­های اخیر شا­هد افزایش روز افزون دمای هوا در این منطقه­­ کوهستانی بوده­ایم را مورد بررسی قرار دهیم. علاوه بر آن گزارشات هواشناسی حاکی از آن است که میزان بارش جامد در این ایستگاه به طور قابل ملاحظه­ای کاهش یافته است. در پژوهش حاضر روند تغییرات دو پارامتر اقلیمی دمای حداقل ( کمینه )، و تعداد روزهای یخبندان در این ایستگاه مورد ارزیابی قرار می­گیرد تا آشکار گردد که روند تغییرات دمای حداقل در این ایستگاه تا کنون چه تغییراتی را محتمل شده ­اند. روند دما سیر نزولی دارد یا صعودی و اینکه روند تعداد روزهای یخبندان در این منطقه چه تغییراتی داشته است.
۱ – ۳ - اهمیت و ضرورت تحقیق
نتایج بسیاری از تحقیقات بیانگر این است که اقلیم قرن ۲۱ بسیار متفاوت­تر از اقلیم قرن ۲۰ خواهد بود و این مسئله نقش فعالیت­های انسانی در تغییر اقلیم را متذکر می­ شود. از جمله مسائلی که امروزه در بین اقلیم شناسان مورد اختلاف است، وجود نو­سانات روند پارامترهای آب­و­هوایی است ( امیدوار و سالاری ۱۳۹۲). از اثرات تغییر اقلیم، افزایش فرکانس رویداد­های حدی است، رویداد­های حدی در شرایط دمایی و بارش­های حدی رخ می­دهد. بنابراین تجزیه و تحلیل دما و بارش­های حدی ضروری به نظر می­رسد. از آنجایی که تغییرات کوچک در شرایط متوسط می تواند منجر به تغییرات بزرگ در فروانی رویدادهای حدی شود. تغییرات در تغییر­پذیری و فراوانی رویداد­های حدی می ­تواند اثرات و آسیب­های شدیدتری را نسبت به تغییرات در متوسط­­­های ویژگی­های اقلیمی داشته باشد. وقوع خشکسالی­های شدید در بسیاری از ا­ستان­های کشور در سال­های اخیر بیانگر ضرورت بررسی رویداد­های حدی دمایی و بارش در ایران می­باشد. به طوری­که سال­های اخیر وقوع خشکسالی در مقایسه با گذشته خسارت بیشتری را به تاسیسات زیر­بنایی روستایی وارد آورده است ( محمدی و تقوی، ۱۳۸۴). دما عنصری است که تحت تأثیر الگوها و پدیده ­های جوی به سرعت د­چار تحول می­ شود و به پویایی جو به شدت حساسیت نشان می­دهد. بنابراین تغییرات دما در مدیریت و برنامه­ ریزی محیط مؤلفه بسیار مهمی به­شمار می­رود ( احمدی و قویدل ،۱۳۹۰). یخبندان یکی از پدیده های مهم اقلیمی است که عبارت است از، تغییر دما به صفر یا کمتر از آن ( میرموسوی و بابایی ۱۳۹۰). با توجه به موارد ذکر شده و طی گزارشاتی که تحقیقات پژوهشگرانی هم چون ( شیرا­وند و همکاران در سال ۱۳۸۹) برای استان لرستان طی دهه­های آتی انجام دادند به این نتایج رسیدند که روند کاهش میزان بارندگی و افزایش دما در ایستگاه­های استان کاملا مشهود می­باشد. همچنین رئیس ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه استان اعلام کرد که تغییر اقلیم و و­­جود پدیده گرد و غبار، افزایش درجه حرارت، تغییر بارش­ها از برف به باران و عدم تعادل در پراکنش بارندگی­ها موجب تشدید خشکسالی و نابودی جنگل­های بلوط در استان شده است. طی پنج سال گذشته بخش­های بسیاری از لرستان تحت تاثیر اثرات مخرب خشکسالی قرار گرفت. طبق آخرین آمار تقسیم ­بندی ستاد خشکسالی کشور در سال زراعی ( ۹۲ – ۹۱ ) سراسر لرستان متاثر از پدیده خشکسالی بوده است. سال گذشته به دلیل عدم بارندگی در اسفند و فروردین ماه کشاورزی دیم به صورت ۱۰۰ درصد از بین رفت ( مرکز ملی مطالعات، پایش و هشدار خشکسالی سازمان هواشناسی کشور ۱۳۹۲ ). با توجه به موارد گفته شده ضرورت مطالعه روند دما در ایستگاه خرم­آباد که مرکز استان می­باشد آشکار می­گردد. بر همین اساس بررسی و پیش ­بینی عناصر اقلیمی در جهت مدیریت شرایط بحران اهمیت بسیار داشته و پیش ­بینی و برآورد شرایط جوی برای هر منطقه و کشوری به عنوان یکی از مهم­ترین پارامترهای اقلیمی در استفاده بهینه از منابع طبیعی محسوب می­گردد و لازم است مطالعاتی در این زمینه صورت گیرد تا هم در مدیریت بحران منابع درست عمل کرده و هم پیش ­بینی درستی از وضعیت موجود جوی به­دست آید.
۱ – ۴ – اهداف تحقیق:
- استفاده از روش مناسب برای ارزیابی داده ­های مورد استفاده قبل از تعیین روند
- بررسی روند تغییرات دمای حداقل و روزهای یخبندان در ۳۰ سال اخیر
۱ – ۵ - سئوالات تحقیق:
۱- آیا دما­­های حداقل طی دوره آماری در منطقه مورد مطالعه کاهش یافته است؟
۲- آیا شدت یخبندان در طول دوره آماری روند کاهشی داشته است؟
۱ – ۶ - فرضیات تحقیق:
۱- دما­­های حداقل در منطقه مورد مطالعه روندی رو به کاهش داشته اند .
۲ – شدت یخبندان در طول دوره آماری روند کاهشی داشته است.
این پایان نامه در ۶ فصل تنظیم گردیده، که عبارتند از:
فصل اول ( کلیات تحقیق ): به بیان مسئله و اهمیت موضوع پرداخته، و سوالات و فرضیات را مطرح می­ کند.
فصل دوم (بررسی پیشینه تحقیقاتی و مبانی نظری پژوهش): در این فصل درباره نظریه های چهارچوب اصلی پژوهش بحث می­ شود.ضمن تعریف کلمات کلیدی به کار برده در پایان نامه
فصل سوم ( معرفی منطقه مطالعاتی): در این فصل به معرفی منطقه یا ایستگاهی که پژوهش در آن صورت گرفته است پرداخته می­ شود.
فصل چهارم ( مواد و روش ها ):چگونگی استخراج داده های مورد مطالعه، و ارائه بهترین مدل برای تجزیه و تحلیل داده ­ها
فصل پنجم: ( تحلیل فرضیات و نتیجه گیری)، در این فصل نتایج حاصل از مدل­ها بیان شده است. و سپس برای سهولت در روند پژوهش نتایج در غالب نمودارهای اقلیمی و اشکال مختلف آورده شده است.
فصل ششم: ( نتایج و بحث، جمع بندی و پیشنهادات)، نتایج به دست آمده از فصل پنجم و تحلیل فرضیات مورد بررسی قرار گرفته است.
شکل ۱– ۱ فلوچارت تدوین پایان نامه
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
۲ – ۱ – مبانی نظری تحقیق
۲ – ۱ – ۱ – فراداده:
اگر داده ­های هواشناسی برای استفاده­ی آینده جمع آوری می­شوند، سوال این خواهد بود که این داده ­ها کجا و توسط
چه کسی جمع­آوری شده است. مستندات ایستگاه­ها اطلاعاتی را در مورد داده ­ها دارند که آن را فراداده^[۱۳] (داده ها در مورد داده ­ها ) ایستگاه می­نا­مند. فراداده باید مشخص نماید که داده ­ها چگونه، کجا، چه وقت و توسط چه کسی جمع آوری شده است. یک فراداده کامل باید همه تغییرات ایستگاه از بدو تاسیس تا به حال را داشته با­شد. اطلاعات تکمیلی در خصوص مشاهدات نظیر نوع تجهیزات در تفسیر مقادیر مشاهدات مفید است. در بعضی مواقع زمانی که تجهیزات تغییر می­نماید جهش در داده ­ها مشاهده می­گردد (آگیولر و همکاران^[۱۴] ۲۰۰۳ ). چنین جهش­هایی در داده ها نمونه ­ای از ناهمگنی^[۱۵] است و باید برای از بین بردن اثرات نا­همگنی، داده ­ها تعدیل^[۱۶] گردند. اگر یک سری زمانی اقلیمی همگن باشد تمامی تغییرات و تغییرپذیری آن در نتیجه رفتار جو است. فراداده خوب محققان را از نتیجه تحلیل داده ­ها مطمئن می­سازد. برای مثال آگاهی از زمان و تغییر ادوات به حذف اثرات عوامل غیر آب­و­هوایی کمک می­نماید. داده ­های طولانی مدت همگن^[۱۷] و با کیفیت در ارزیابی­های اقلیمی مورد نیاز می­باشد. فراداده ایستگاه نقش اساسی در تهیه این داده ­ها دارد و باعث می­گردد از نتایج حاصل از تحلیل­ها مطمئن­تر شد. و بنابراین تغییرات باقی مانده در سری­های زمانی را به تغییرات^[۱۸] و تغییرپذیری^[۱۹] اقلیمی نسبت داد ( نساجی زواره ۱۳۹۳ ).
۲ – ۱ – ۲ – همگنی داده ­ها:
داده ­های اقلیمی اطلاعات زیادی را در مورد محیط جو دارند. این داده ­ها مبنا برای ا­کثر فعالیت­های انسان قرار می گیرند. برای موضوعات فوق و تحلیل­های اقلیمی طولانی مدت و بخصوص بررسی­های مربوط به تغییر اقلیم و تغییرپذیری اقلیم، داده ­های اقلیمی باید همگن باشند (پیترسون و همکاران ۱۹۹۸ ).

قدم اول: تبدیل ماتریس D (تصمیم گیری) به یک ماتریس بی مقیاس شده با بهره گرفتن از فرمول

قدم دوم: ایجاد ماتریس بی مقیاس وزین با بهره گرفتن از رابطه

قدم سوم: مشخص نمودن راه حل ایده آل مثبت و منفی
ماتریس ایده آل مثبت

ماتریس ایده آل منفی

J: عوامل مثبت (مثل سود)
J’: عوامل منفی (مثل زیان)
قدم چهارم: محاسبه فاصله از ایده آل

قدم پنجم: محاسبه نزدیکی نسبی هر یک از گزینه های A_i به راه حل ایده آل با بهره گرفتن از فرمول

قدم ششم: رتبه بتدی براساس ترتیب نزولی
۲-۸- مروری بر پیشینه تحقیق
۲-۸-۱- تحقیقات خارجی
زمینه اصلی سرمایه فکری که بعنوان چارچوبی برای تجزیه و تحلیل دارایی های ناملموس در یک سازمان مطرح شد بوسیله روس (۱۹۹۷) صورت گرفت و جزئیات بیشتر تئوریکی آن بوسیله چاتکل پایک^[۸۶] و دیگران مطرح شد که این رویکرد به طور موازی با مطالعات تجربی که توسط آمیت و شومیکر انجام گرفت توسعه داده شده است (۱۹۹۴).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مراحل پیدایش سرمایه فکری از اواسط دهه ۱۹۸۰ شروع شد وقتی که بعضی از شاغلین در صنعت خدماتی در سوئد، ارائه یک سند تجاری ضمیمه را به گزارش های مالی شرکت پیشنهاد کردند (باخ^[۸۷]، ۲۰۰۱).
اولین مطالعه تجربی نیز برای اندازه گیری سرمایه فکری در اواسط دهه ۱۹۸۰ توسط انجمن سوئدی انجام شد و بعد از آن تحقیقات بسیاری برای تعیین وضعیت فکری شرکت ها در داخل کشورها (سابارا، ۱۹۹۷) و بین کشورها انجام شد. در این تحقیقات با بهره گرفتن از تجزیه و تحلیل گزارش های سالانه شرکت های بازرگانی در شش کشور شامل آمریکا، کانادا، آلمان، انگستان، ژاپن، و کره جنوبی یک مقایسه بین المللی از سرمایه فکری کشورها به عمل آوردند.
تحقیقات مستند جویا نشان داد که تلاش در جهت قرار دادن سرمایه فکری در درون ترازنامه شرکت یک مفهوم منطقی می باشد و تحقیقاتی که بوسیله جویا انجام شد نشان داد که ایـن موضوع کاملاً علمی میباشد (جویا ۲۰۰۰،ص ۸۳-۶۶).
جویا نتایج تحقیقاتش را مبتنی بر تعدادی از کارشناسان خبره قرار داد نتایج گزارشات او از تحقیق این است که بعد از تعیین ارزش سرمایه فکری، در طبقه سرمایه در ترازنامه شرکت منعکس شود.
چن از نظریه بازی ها برای ارزشیابی سرمایه فکری بهره گرفته و کیتسا به بررسی رابطه میان دارایی های غیر ملموس و سرمایه فکری می پردازد. هانت و اسویبی تلاش خود را بر سنجش دانش و دارایی های مبتنی بر دانش قرار داده اند. اندرو اثرات تکنولوژی اطلاعات و تفاوت های فرهنگی بر رفتار سازمانی در صنایع خدمات مالی را مورد بررسی قرار داده است. او مفهوم شبکه سرمایه فکری را به عنوان حلقه نظام مند رابط میان سرمایه فکری و حافظ سازمانی می داند. ریاحی در مطالعات خود به بررسی ارتباط بین سرمایه فکری و عملکرد شرکت های بازرگانی چند ملیتی بازرگانی پرداخته است. بونتیس و همکارانش کوشیدند تا مفهوم نرخ بازده سرمایه فکری را تشریح نمایند.
اسمیت دیدگاهی استراتژیک را درباره مدیریت دارایی های فکری پیشنهاد می نماید. اسویبی و دیکرز عنوان کردند که مدیریت می تواند با اندازه گیری دارایی های ناملموس و مدیریت اثر بخش این دارایی ها، موجب بهبود عملکرد و توسعه سازمان و دستیابی سازمان به اهداف استراتژیک شود.
پوکو^[۸۸]، در تحقیق خود نشان داد که در میان انواع مختلف دانش، شرکت ها مناسبترین منبع مزیت رقابتی را دانش تیمی و دانش فنی کارکنان می دانند برخی از مطالعات دیگر سعی دارند انواع دانش را با توجه به درجه اهمیت شان برای رقابتی شدن عملکرد یک شرکت طبقه بندی کنند.
برام هانکر و دیگران، در تحقیق خود با عنوان “سرمایه فکری و عملکرد شرکت ها: در یک مطالعه تجربی در صنایع داروسازی” به بررسی تاثیر سرمایه فکری بر عملکرد ۱۳۹ شرکت داروسازی پرداختند که عملکرد شرکت ها را بازده دارایی (ROA) بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) بازده سرمایه گذاری (ROI) و ریسک (beta) نامیدند که نتایج حاکی از این بود که رابطه معنی داری بین اجزای سرمایه فکری و عملکرد شرکت ها وجود دارد (برام هانکر، ۲۰۰۸).
تان، پلومن و هانکوک، در تحقیق خود تحت عنوان سرمایه فکری و بازده مالی شرکت ها ابتدا با بهره گرفتن از مدل پولیک (۱۹۹۸) با تمرکز بر آسیا و کسب اطلاعات ۱۵۰ شرکت عمومی در بورس سنگاپور بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ و با بهره گرفتن از آزمون آماری PLS (برای آنالیز داده ها) ارتباط سه بخش (سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری، سرمایه ارتباطی) با بازده مالی (عملکرد) شرکت ها براساس بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) و بازده کل سهام عادی (ASR) را مورد سنجش قرار دادند نتایج حاکی از آن است که اولاً بین سرمایه فکری شرکت و بازده مالی فعلی و آتی شرکت ها رابطه مثبت معناداری وجود دارد ثانیاً تاثیر سرمایه فکری در بازده مالی شرکت ها در صنایع مختلف متفاوت می باشد.
بوم و سیلورمن^[۸۹]، در تحقیق خود تحت عنوان سرمایه فکری و سرمایه انسانی عوامل موثر بر ریسک و عملکرد مالی در صنعت بیوتکنولوژی به بررسی و آزمون ارتباطی بین اجزای سرمایه فکری و تصمیمات ریسک مالی و عملکرد شرکت ها و تاثیر این اجزا بر عملکرد آتی شرکت ها پرداخته اند نتایج حاکی از یک تاثیر معنادار اجزای سرمایه فکری بر عملکرد و ریسک مالی شرکت های حاضر در صنعت بیوتکنولوژی می باشد.
آنه هو و ویلیامز^[۹۰]، در تحقیق خود تحت عنوان ارتباط بین ساختار هیات مدیره و کارایی ارزش افزوده سرمایه فکری و سرمایه فیزیکی در شرکت های بین المللی ابتدا با مطالعه ای که از ۲۸۶ شرکت که ۸۴ شرکت از آفریقای جنوبی، ۹۴ شرکت سوئدی و ۱۰۸ شرکت انگلیسی بعمل آوردند ارزش افزوده سرمایه فکری شرکت ها را با بهره گرفتن از مدل پولیک (۱۹۹۸) اندازه گیری و ارتباط آنها با ساختار هیات مدیره شرکت ها را بررسی کردند و نتیجه گرفته شد که یک ارتباط مثبت و معناداری بین این دو وجود دارد اما میزان ارتباط در شرکت های فعال در شرکت های مختلف متفاوت بوده که ناشی از تفاوت های اجتماعی سیاسی و اقتصادی عنوان شد.
چن، ژو و یوان، در مقاله ای تحت عنوان اندازه گیری سرمایه فکری یک مدل جدید و مطالعه تجربی یک مدل سنجش سرمایه فکری را که مبتنی بر شاخص های کیفی است بیان می کنند. در این تحقیق سرمایه فکری به ۴ بخش تقسیم شده و شاخص های کیفی مربوط به هر کدام از آنها معرفی و اعتبار روایی آنها تایید شدند. سپس یک آزمون معناداری بین نتایج حاصل از ۴ بخش سرمایه فکری شرکت و عملکرد کسب و کار شرکت ها، انجام شد که نتایج حاکی از یک رابطه معنادار قابل توجیه بین آنها می باشد.
شن تای و تونگ چن^[۹۱]، در تحقیق خود تحت عنوان یک مدل ارزیابی جدید برای سرمایه فکری براساس محاسبات متغیر زبانی یک مدل جدید را برای ارزیابی سرمایه فکری بوسیله ترکیب رویکرد فازی، ۲-tuple با روش تکنیک تصمیم گیری چند متغیره (MCDM) ارائه کرده و برای شرکت های پیشرفته تخصصی در تایوان آزمون کرده اند. در این تحقیق با بهره گرفتن از پرسشنامه چند متغیره و با دو طیف مجزا داده ها را جمع آوری و با بهره گرفتن از مدل های برنامه ریزی فازی، اجزای سرمایه فکری را در شرکت ها اندازه گیری نمودند.
بوزبورا و بسکث^[۹۲]، در مقاله ای تحت عنوان اولویت بندی شاخص های اندازه گیری سرمایه فکری و انسانی شرکت با بهره گرفتن از AHP فازی شاخص های اندازه گیری سرمایه فکری را با بهره گرفتن از AHP فازی اولویت بندی کردند و نتایج تحقیق نشان داد که خلق و انتشار ارزش های استراتژیک در سازمان مهمترین شاخص سرمایه فکری می باشد.
گارسیا و مارتینز، در تحقیق تحت عنوان استفاده از اطلاعات سرمایه فکری در تصمیم گیری سرمایه گذاری یک مطالعه تجربی به بررسی ارتباط بین اطلاعات سرمایه فکری استفاده شده در تصمیمات سرمایه گذاری در شرکت های اسپانیایی پرداختند در این تحقیق، آنها گزارشات تحلیلی مورد استفاده تحلیل گران را بصورت درون زا مطالعه کرده و دریافته اند که تحلیل گران در تصمیمات سرمایه گذاری خود از گزارشات و اطلاعات سرمایه فکری شرکت ها استفاده می کنند همچنین آنها دریافتند که تحلیل گران از این اطلاعات در تجزیه و تحلیل شرکت هایی که دارای سود آوری بالایی می باشند استفاده می کنند.
بوهانسن و دیگران^[۹۳]، یک مدل تجزیه و تحلیل سرمایه فکری را که مبتنی بر فرایند خلق ارزش می باشد را ارائه داده و به بررسی نقش سرمایه فکری در فرایند خلق ارزش در سازمان ها پرداختند.
کینتیا و دیگران^[۹۴]، در تحقیقی تحت عنوان نقش سرمایه فکری در رسیدن به مزیت رقابتی در سیستم ERP نشان می دهند که ERP در مقایسه با IT، تکنولوژی توانمندتری برای ساخت و تقویت سرمایه فکری در سازمان می باشد. ثانیاً آنها عنوان کردند که هدف اصلی از استفاده ERP بستری برای رشد و شکل دهی سرمایه فکری در سازمان ها می باشد.
موریتسن و دیگران^[۹۵]، در تحقیق خود تحت عنوان سرمایه فکری و شرکت های مستعد توضیحی، بینشی و کمّی با بهره گرفتن از اطلاعات ۱۷ شرکت فعال در کشور کانادا به بررسی و رتبه بندی توانایی شرکت ها براساس شاخص ها و معیارهای مختلف سرمایه فکری شرکت ها پرداخته اند.
بوزا بورا و بسکث و کاهارامن (۲۰۰۷)، اولویت بندی شاخص های سرمایه انسانی با AHP فازی، هدف از این تحقیق یک روش برای بهبود کیفیت و اولویت بندی شاخص های سرمایه انسانی می باشد که در این مدل ۵ ویژگی اصلی (استعداد، ادغام استراتژیک، تناسب فرهنگی و مدیریت دانش و رهبری) و ۲۰ زیر شاخص تعریف شده است. مدل پیشنهادی می تواند برای هر کشوری مورد استفاده قرار گیرد با این حال نتایج بدست آمده سرمایه انسانی را در ترکیه نشان می دهد. نتایج نشان می دهد که ایجاد نتایج با بهره گرفتن از دانش، شاخص مهارت کارکنان، به اشتراک گذاری و گزارش دانش و نرخ جانشینی برنامه های آموزشی از مهمترین شاخص های اندازه گیری سرمایه انسانی می باشد.
برنارد مار^[۹۶]، در تحقیقی تحت عنوان اندازه گیری و الگو برداری سرمایه فکری پس از طرح مباحث تئوری ها و اصول مربوط به اندازه گیری سرمایه فکری و الگوبرداری نتیجه گرفت که قبل از هر گونه الگو برداری از IC شناخت سازمانی قابلیت سازمان و خط سیر خلق ارزش سازمان بسیار مهم می باشد.
رودوو و لیلیارت^[۹۷]، در مقاله خود تحت عنوان FIMIAM روش های مالی برای اندازه گیری سر مایه فکری ضمن تشریح روش های متداول اندازه گیری سرمایه فکری و مقایسه مدل ها براساس عملکرد تاریخی و آینده قابلیت الگوبرداری و قابلیت کمی سازی روش های مالی را برای اندازه گیری سرمایه های فکری و دارایی های ناملموس معرفی میکند. در ضمن برای تکمیل ترازنامه شرکت ها ترازنامه ای را معرفی میکنند که حاوی دارایی های مشهود و نامشهود شرکت می باشد.
هرمن و دیگران^[۹۸]، در مقاله خود تحت عنوان مدل های اندازه گیری سرمایه فکری یک ارزیابی مقایسه ای ضمن معرفی تشریح روش های متداول اندازه گیری سرمایه فکری مدل ها را براساس داده های زمانی، پویایی سیستم و از جهت علّی طبقه بندی کرده و یک ارزیابی مقایسه ای از آنها به عمل می آورند.
مک پرسون و پایک^[۹۹]، در تحقیق خود تحت عنوان حسابداری و اندازه گیری تجربی و سرمایه فکری با رویکرد حسابداری به بررسی اندازه گیری عملکرد شرکت ها با بهره گرفتن از شاخص جریان نقدی سرمایه فکری و همچنین با بهره گرفتن از شاخص برند، شهرت، سرقفلی، پرداخته اند.
۲-۸-۲- تحقیقات داخلی
با وجود تحقیقات و مطالعات فراوانی خارجی درباره سرمایه فکری، در ایران مطالعات تجربی اندکی درباره سرمایه فکری انجام شده است و تنها در بعضی از موارد به تعاریف و تئوری های مربوط به سرمایه فکری بسنده شده است.
علی اصغر انواری رستمی و حسن سراجی در تحقیق خود با عنوان سنجش سرمایه فکری و بررسی رابطه میان سرمایه فکری و ارزش بازار سهام شرکت های بورس اوراق بهادار براساس داده های ۷ ساله شرکت های بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۷۶ الی ۱۳۸۲ پنج روش سنجش پیشنهادی در محاسبه سرمایه فکری را مورد آزمون قرار داده است. نتایج آزمون آماری بیانگر آن است که در سطح اطمینان ۹۵ درصد، روش پیشنهادی چهارم و پنجم (با ضریب همبستگی بالای ۹۷ درصد) همبستگی بالا و معناداری را با ارزش سهام شرکت و صنایع بورس اوراق بهادار تهران نشان داده اند و با توجه به مقدار ضریب تعیین بالاتر نسبت به سه روش اول، دوم و سوم از توان تبیین بهتری برخوردارند (رستمی انواری، علی اصغر، ۱۳۸۶).
حمیدرضا یزدانی و دیگران، نیز در تحقیق خود با نام بررسی روابط میان اجزای سرمایه فکری و اثرات آنها بر عملکرد سازمانی شعب بانک ملت تهران به بررسی اثر سرمایه فکری بر عملکرد بانک ملت تهران پرداخت. این تحقیق از نوع توصیفی و همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری می باشد. بدین منظور پرسشنامه ای با ۵۱ سوال برای اجزاء سرمایه فکری طراحی گردید و مقدار عملکرد سازمانی شعب بانک ملت نیز از طریق تکنیک تحلیل پوششی داده ها محاسبه شد. این تحقیق نشان داد که بین اجزای سرمایه فکری روابط متقابل نسبتاً قوی وجود داشته است ولی این سرمایه ها هیچ گونه تاثیری بر روی عملکرد سازمانی شعب بانک ملت استان تهران نداشته است (یزدانی، حمید رضا و دیگران ۱۳۸۵).

۱- رقابت‌پذیری بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۲- مسئولیت اجتماعی بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۳- حمایت‌گری بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۴- نوآوری برمدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۵- تاکید بر پاداش بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۶- جهت گیری عملکرد بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۷- ثبات بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
۸- معنویت و باورهای دینی بر مدیریت دانش در اداره کل گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) تاثیر دارد.
متغیرهای تحقیق
متغیر مستقل : فرهنگ سازمانی^[۱]
تعریف صوری: فرهنگ سازمانی، سیستمی از استنباط مشترک است که اعضا، نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می‌شود. (رابینز ، ترجمه الوانی ،۱۳۸۹)
تعریف عملیاتی: فرهنگ سازمانی متغیری است مستقل، کمی و چند ارزشی که محقق به منظور اندازه‌گیری آن شاخص‌های رقابت‌پذیری، مسئولیت اجتماعی، حمایت‌گری، نوآوری، تأکید بر پاداش، جهت‌گیری عملکرد و ثبات را بر اساس طیف پنج گزینه‌ای لیکرت ارزیابی و در نهایت فرضیه تحقیق را مورد آزمون قرار خواهد داد.
متغیر وابسته : مدیریت دانش^[۲]
تعریف صوری: ایجاد فرآیندهای لازم برای شناسایی و جذب داده، اطلاعات و دانش‌های مورد نیاز یک سازمان از محیط درونی و بیرونی و استفاده از آن ها در تصمیم‌ها و اقدامات سازمان و کارکنان آن. (کارل ویگ ،۲۰۰۰)

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

تعریف عملیاتی: مدیریت دانش متغیری است وابسته، کمی و چند ارزشی که محقق به منظور اندازه‌گیری آن شاخص‌های ایجاد، جذب، سازماندهی، ذخیره، انتشار و کاربرد دانش را بر اساس طیف پنج گزینه‌ای لیکرت ارزیابی و در نهایت فرضیه تحقیق را مورد آزمون قرار خواهد داد.
مدل اولیه تحقیق
چارچوب و مدل اولیه رابطه بین عوامل فرهنگ سازمانی(ساروس و دیگران، ۲۰۰۲) و فرایندهای مدیریت دانش (لاوسون، ۲۰۰۳) در بخش زیر آمده است.
شکل ‏۱‑۱ مدل فرهنگ سازمانی ساروس و مدیریت دانش لاوسون
خلاصه فصل اول
در این فصل پس از مقدمه‌ای کوتاه درباره فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش به بیان مسئله، توضیح اهمیت و ضرورت آن، اهداف، فرضیه‌ها و متغیرهای پژوهش پرداخته شد. در انتهای فصل نیز مدل مفهومی اولیه پژوهش ارائه گردید.
فصل دوم: ادبیات تحقیق
مقدمه
اجرای موفق مدیریت دانش در سازمان، مستلزم فراهم سازی بسترهای فکری، مهارتی و علمی خاصی است. نظریه پردازان، عوامل مختلفی را در زمینه موفقیت مدیریت دانش برشمرده­اند که از جمله این عوامل می­توان به فرهنگ سازمانی(افراد، اعتماد، اشتراک)، ترویج فرهنگ پست الکترونیک، حمایت مدیران عالی، رهبری آگاه و تاثیر گذار، ترکیب کردن وظایف دانش با وظایف روزانه، زیرساخت‌های فنی، آموزش و یادگیری و غیره اشاره نمود. لی­بوویتز و چن(۲۰۰۳) بر این باورند که “موفقیت مدیریت دانش تا ۸۰ درصد مربوط به افراد و فرهنگ بوده و تنها ۲۰ درصد آن بستگی به فناوری دارد و فرهنگ به اشتراک گذاری دانش نیز جزء کلیدی و مهم مقوله فرهنگ و افراد محسوب می­گردد.”
فرهنگ‌ سازمانی به عنوان یک حوزه پژوهشی به اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ و به حوزه‌های فرهنگ اداری^[۳]، نمادگرائی سازمانی^[۴] و داستان‌ها و افسانه‌های سازمانی^[۵] بر‌می‌گردد. همچنین، این مفهوم با مفاهیم جدیدتری مثل «ایده‌های سازمانی غالب^[۶]» و «تئوری‌های سازمانی بومی» (هل‌گرن^[۷] و لواستد^[۸] ،۱۹۹۷) یا «تئوری کسب و کار» (دراکر^[۹] ،۱۹۹۴)، «جو سازمانی^[۱۰]» (جورده ـ بلوم^[۱۱]، ۱۹۹۸) و پارادایم‌های سازمانی (شلدون^[۱۲]، ۱۹۸۰، لینکلن^[۱۳]، ۱۹۸۵) مشابهت نزدیکی دارد. (Kekale,1999,2).
سابقه موضوع و تحقیقات انجام شده
موضوع : بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی درمدیریت دانش سازمان آموزش و پرورش شهرستان سمنان
نویسندگان: علی اکبر امین بیدختی/ شاهرخ مکوند حسینی/ زهرا احسانی
تاریخ : خرداد ۱۳۹۰
منتشر شده در : نشریه راهبرد شماره ۵۹
فرضیه‌ها: بین فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش در سازمان آموزش و پرورش شهرستان سمنان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد و بین همه انواع فرهنگ سازمانی (قبیله، سلسله ‌مراتب، بازار، وضعیت ‌سالار) و مدیریت دانش در سازمان آموزش و پرورش شهرستان سمنان رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد.
نتایج: آزمون فرضیه اصلی این پژوهش حاکی از آن است که بین فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. همچنین نتایج آزمون سایر فرضیات بیانگر آن است که بین همه انواع فرهنگ سازمانی(قبیله، سلسله‌مراتب، بازار، وضعیت‌سالار) و مدیریت دانش رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. به طور کلی طی نتایج تحلیل رگرسیون در گام اول مؤلفه فرهنگ سازمانی وضعیت‌سالار، وارد معادله رگرسیون شده است و ۵۸ درصد از تغییرات مدیریت دانش را تبیین می‌کند. در گام دوم فرهنگ سازمانی قبیله به معادله اضافه شده است و به طور همزمان نزدیک به ۶۰ درصد از تغییرات مدیریت دانش را تبیین می‌کنند. در نتیجه می‌توان گفت که فرهنگ سازمانی یکی از مهم‌ترین ابزارهای استقرار و اجرای موفقیت‌آمیز مدیریت دانش در سازمان‌ها محسوب می‌شود. تغییر در فرهنگ سازمانی به منظور استقرار مدیریت دانش در سازمان آموزش و پرورش باید به نحوی باشد که بیشتر، فرهنگ سازمانی وضعیت‌ سالار و فرهنگ سازمانی قبیله نسبت به سایر فرهنگ‌ها مورد توجه قرار گیرد.
موضوع : تاثیر بین مدیریت دانش و شاخص‌های فرهنگ سازمانی دنیسون
نویسندگان : گودرزوند، مهرداد ؛ نجبایی، سید صدرا؛ هاشمی، سیده سعیده
تاریخ : مرداد ۸۹
نشریه: اقتصاد کار و جامعه - شماره ۱۲۲
فرضیه‌ها : مدیریت دانش بر شاخص‌های فرهنگ سازمانی دنیسون تاثیر دارد.
نتایج : این تحقیق نشان می‌دهد که شناخت‌ این دو عامل (مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی) به عنوان یک ضرورت مهم در اولویت فعالیت‌های مدیران سازمان قرار دارد و با تنظیم راهبرد سازمان‌ در حوزه دانش و فرهنگی و همچنین ایجاد یک فرهنگ سازمان قوی، بقای سازمان تضمین می‌شود و موجبات‌ عکس العمل مطلوب سازمانی در برابر تغییرات را فراهم می‌آورد.
موضوع : بررسی تاثیر بین مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی در هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان
تاریخ : پاییز ۱۳۸۹
نشریه : علوم مدیریت شماره ۱۴
فرضیه‌ها: بین مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی در هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان همبستگی مثبت وجود دارد
نتایج: این تحقیق که به روش پیمایشی انجام شده است نشان می دهد که بین مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی در هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان همبستگی مثبت وجود دارد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که رسالت سازمانی دارای بالاترین ضریب همبستگی و تولید دانش کمترین ضریب همبستگی را داشته‌اند.
موضوع : تاثیر فرهنگ سازمانی در مدیریت دانش شرکت‌های آب و فاضلاب و توزیع نیروی برق استان ایلام
نویسندگان : دکتر سید حیدر حسینی و دکتر عباس صمدی و رضا بوچانی
تاریخ : مهر ۱۳۹۰
انتشار : نشریه بازاریابی ایران
فرضیه‌ها: بین فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش براساس مدل رابینز درشرکت‌های مورد مطالعه «در شرکت آب و فاضلاب و شرکت توزیع نیروی برق استان ایلام» رابطه وجود دارد.
نتایج : در نهایت پس از جمع‌ آوری و تحلیل اطلاعات بدست آمده تصویر فرهنگ سازمان‌های مورد مطالعه بر اساس مدل رابینز ترسیم شد که گویای وضعیت فرهنگ این سازمان‌ها است. بر این اساس سازمان‌های مورد مطالعه در تمام ابعاد پنج‌گانه در حد بالاتر از متوسط قرار گرفته‌اند.
موضوع : فرهنگ سازمانی و تسهیم دانش: عوامل کلیدی موفقیت
نویسندگان: عادل اسماعیل العلوی، نایلا یوسف المرزوقی
تاریخ : سال ۲۰۰۷
فرضیه‌ها: عواملی مانند اعتماد، ارتباط میان کارکنان، سیستم‌های اطلاعات، سیستم‌های پاداش و ساختار سازمانی نقش مهمی در تعیین ارتباط میان کارکنان و از بین بردن موانع در تسهیم دانش دارند.
نتایج : نتایج تحقیق آنان حاکی از آن بود که اعتماد، ارتباطات، سیستم‌های اطلاعات، سیستم پاداش و ساختار سازمان دارای رابطه مثبتی با تسهیم دانش در سازمان‌ها می‌باشند.