فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
شرح حال حکیم نظامی گنجوی
الیاس بن یوسف متخلص به نظامی- شاعر بزرگ سده ششم هجری- در شهر گنجه واقع در جمهوری آذربایجان کنونی تولد یافته و چنان‌که از اشعار او برمی‌آید تا آخر عمر در آن شهر ماندگار شده است ولی از فحوای اشعارش پیداست که اصلاً از عراق عجم بوده است.
در بحر بی‌کران شعر و ادب پارسی، حکیم نظامی گنجه‌ای یکی از بزرگان آن به شمار می‌رود. نظامی در اوزان مختلف مثنوی همچون سعدی و حافظ در غزل، سرآمد سخنوران دوران است و در این عرصه فقط فردوسی و مولانا جلال‌الدین رومی را می‌توان شایان مقایسه با حکیم نظامی دانست.
نظامی در علوم ادبی و عربی، نقل و عقلی و نیز در علوم طبیعی و فلسفه نیز در ردیف حکمای طراز اول زمان خود جای داشته و در این رشته‌ها به تدریس نیز پرداخته است. در عرفان نیز در شمار یکی از پیشوایان به شمار می‌رفته. از لحاظ معتقدات مذهبی گرچه تشیع نظامی ثابت نشده است ولی از آن جا که حضرت علی (ع) را به سبب مقام علم و فضل وی بر دیگران مقدم می‌دانسته، چنین می کند که به مذهب شافعی تعلق خاطر داشته است.
نظامی با آن‌که به اصول و شریعت اسلامی پایبندی داشته ولی از طرح برخی مسایل فلسفی هم که ظاهراً با اصول اسلامی چندان سازگار نبوده، فروگذار نکرده است.
حکیم نظامی از حیث پاکی اخلاقی و تقوای بیان در میان همه‌ی شعرای پارسی‌گو، فقط با فردوسی قابل مقایسه است. در آثار این دو بزرگوار از آغاز تا پایان یک لفظ زشت و رکیک مشاهده نمی‌شود. نظامی در منظومه‌های خسرو و شیرین و لیلی و مجنون از عشق آمیخته به عفت سخن می‌دارد و ختی در توصیف هم‌بستری آنانبه زبان شعر لحظه‌ای از روش پرهیزگارانه منحرف نمی‌شود.
از حکم نظامی شش گنجینه در بحور مختلف مثنوی به یادگار مانده است و به تصدیق استادان و پژوهندگان ادب پارسی، پیش از نظامی هیچ‌کس در این اوزان سخن نگفته بوده است و پس از نظامی نیز با آن‌که شاعران بسیاری به تقلید از او برنخاسته‌اند، هیچ‌کس از عهده‌ی رقابت با وی برنیامده‌اند.
دیوان خمسه‌ی نظامی در واقع عبارت از شش دفتر است که چون «شرف‌نامه» و «اقبال‌نامه» هردو شامل داستان اسکندر مقدونی است و این دو منظومه را با هم اسکندرنامه نیز گفته‌اند. مجموعه‌ی شش دفتر را خمسه‌ی نظامی نامیده‌اند.
هریک از شش دفتر او بنا به درخواست یکی از فرمانروایان زمان به رشته‌ نظم درآمده است:

1. 1. مخزن‌الاسرار به نام ملک فخرالدین بهرامشاه، پادشاه ارزنجان به سال ۵۲۵ به پایان یافته است.

1. 1. خسرو شیرین به نام ابوطالب طغرل ابن ارسلان، پادشاه سلجوقی و اتابک شمس‌الدین ابوجعفر محممد ایلدگز ملقب به جهان‌پهلوان و برادر وی اتابک قزل ارسلان در حدود ۵۷۳ آغاز و در ۵۷۶ پایان یافته است.

1. 1. لیلی و مجنون به خواهش ابومظفر شروانشاه که از نسل بهرام چوبین بوده است، گفته شده و سرودن آن فقط چهارماه به طول انجامیده و در ۵۸۵ هجری پایان پذیرفته است.

1. 1. هفت‌پیکر که آن را «هفت گنبد» و «بهرام‌نامه» نیز نامیده‌اند به نام سلطان علاء‌الدین کرپ ارسلان در حدود ۵۹۳ هجری انجام یافته است.

1. 1. شرف‌نامه را به خواهش اتابک اعظم ملک نصرالدین ابوبکر سلجوقی، فرزند اتابک محمد جهان پهلوان سروده ولی تاریخ آغاز و انجام آن معلوم نیست؛ اما از قرار پس از ۵۹۳ هجری به نظم درآمده است.

1. 1. اقبال‌نامه یا خردنامه به نام ملک فخرالدین محمود بن ارسلان سلجوقی پادشاه موصل است. نظامی اقبال‌نامه را در سال ۵۹۹ هجری توسط یگانه فرزندش محمد نزد ملک فخرالدین فرستاده است.

تاریخ تولد نظامی را اغلب تذکره‌نویسان میان ۵۳۳ تا ۵۴۰ هجری ذکر کرده‌اند و نکته‌ای که ما را در پذیرفتن تولد وی در این تاریخ راسخ می کند، ابیات مخزن‌الاسرار است. نظامی سرودن مخزن‌الاسرار را چنان‌که مذکور افتاد، در سال ۵۷۰ هجری آغاز کرده است و در آن هنگام شاعری جوان بوده که در آن منظومه به شعرای سالخورده‌ای که نسبت به او حسد می‌ورزیده‌اند اشاره نموده و سخت آنان را مورد نکوهش قرار داده، به ستایش و تشویق جوانان پرداخته است.
اجداد وی را به ترتیب به نام هادی ذکی و مؤید نوشته‌اند. مادرش رئیسه نام داشته و از کرد برخاسته بوده است. چنان‌که از اشعار حکیم نظامی برمی‌آید، وی در سراسر عمر سه بار ازدواج کرده است ولی از میان اینسه زن همسر نخستین او آفاق معشوق و محبوب وی بوده است و حتی با آن‌که همسر سوم خویش را هم بسیار دوست می‌داشته، در نزد وی به اندازه‌ی آفاق عزیز نبوده است. نظامی، منظومه‌ی خسرو و شیرین را در دوران عشق این زن سروده و در پایان همین منظومه آفاق از دنیا می‌رود و فرزندی از وی به نام محمد به یادگار می‌ماند. شاعر در پایان داستان خسرو و شیرین یعنی پس از مرگ شیرین با حسرت بسیار از آفاق نام می‌برد و اشاره می‌کند که این قصه افسانه نیست بلکه ملهم از معاشقه‌ای است که میان وی و آفاق وجود داشته است. مرثیه مرگ شیرین هم در واقع اشاره‌ای به مرگ آفاق است.
تاریخ وفات حکیم نظامی را حدود سال‌های ۵۹۹ تا ۶۰۲ هجری نوشته‌اند و از قرار مذکور حکیم گنجه‌ای حدود ۶۴ سال عمر کرده است. جنازه‌ی وی را با احترام به خاک سپردند و مرقد او قرن‌ها به صورت زیارتگاه مشتاقان وی درآمد. بقعه و بارگاه او که در طول سده‌ها رو به ویرانی نهاده بود از نخستین سال‌های استقرار دولت جمهوری آذربایجان شوروی دوباره موردتوجه قرار گرفت و تعمیرات و اصلاحات اساسی در آن صورت گرفت.
(دستگردی، ۱۳۸۴: صص ۵-۳)
بیان مسئله
محیط اجتماعی نظامی گنجوی، شاعر و متفکر بزرگ ایرانی، یکی از نوابغ نادر گذشته است که فعالیت خلاقه او، یک مرحله مشّخص و اساسی در تاریخ ادب فارسی است.میراث غنی و چند جانبه و وسیع او، که ویژگیهای علمی و شاعرانه و کیفیت‏های وابسته به آنها را منعکس می‏کند، حاکی از نمونه‏های واقع گرایانه هنری و اجتماعی شگفت انگیز است.
فعالیت خلاقه نظامی با توجه به عمق محتوای آن، و اجتماعی و شخصیتها و هدف اخلاقی اجتماعی آن، منحصر به فرد است.ارائه استادانه شخصیت انسانی، احساسات و عواطف بشری، شادی و اندوه او، آرزوها و تمنّاهای طبیعی او، مسائلی‏اند که در آثار نظامی مطرح و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و در همه موردها با آرمانهای اجتماعی شاعر، در هم آمیخته است.تجسسّ روان شناختی در جهان معنوی بشر، توجه به نگرانیها، تجارب، آشفتگیها و هدفهایش-همه اینها در اشعار نظامی مفهومی فیلسوفانه و اخلاقی می‏یابد.
نظامی پدیده شگفت انگیز سده ششم هجری شمسی است.
آثار و اشعار نظامی بسیار است که می توان آن را به دو قسمت تقسیم کرد :
۱-  دیوان اشعار او که بیست هزار بیت بوده و آنچه از آن باقی است به نام « گنجینه گنجوی » و به همت حسن وحید دستگردی به چاپ رسیده است.
۲- پنج مثنوی او به نام « خمسه نظامی » که مشتمل است بر :
الف : مثنوی « مخزان الاسرار » حاوی ۲۲۶۰ بیت که در حدود سال ۵۷۰ ق به نام فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان به نظم درآورده و از امّهات مثنوی های فارسی و مشتمل بر مواعظ و حکم در بیست مقاله است.
ب : منظومه « خسرو و شیرین » حاوی ۶۵۰۰ بیت ، به نام اتابک شمس الدین محمد جهان پهلوان بن ایلدگز. این مثنوی در سال ۵۷۶ ق به پایان رسیده و شرح عشق خسرو پرویز پادشاه ساسانی به کنیزک ارمنی اش شیرین است.
ج : منظومه « لیلی و مجنون » حاوی ۴۷۰۰ بیت ، به نام شروانشاه ابوالمظفر اخستان بن منوچهر. این مثنوی در سال ۵۸۸ق به پایان رسید و داستان عشق غم انگیز مجنون به لیلی است. این داستان ، از داستان های قدیم عرب بوده و نظامی در ابداع اصل آن مبتکر نبوده است اما خود هنگام نظم ، در آن تصرفات بسیار کرده است.
اهمیت و ضرورت تحقیق
نوع و سطح فعالیت‌های پژوهشی یکی از شاخص‌های اصلی توسعه و پیشرفت محسوب می‌شود. موفقیت در تمام فعالیت‌های مربوط به توسعه خدمات اجتماعی و… به گونه‌ای به گسترش فعالیت‌های پژوهشی بستگی دارد. در واقع پژوهش یکی از محورهای مهمی است که ضامن پیشرفت و توسعه پایدار در هر کشور به شمار می‌آید. اگر پژوهشی نشود، دانش بشری افزایش نخواهد یافت و دچار سکون و رکود خواهد شد. بدون انجام پژوهش امور آموزشی نیز از پویایی و نشاط لازم نیز برخوردار نخواهد بود. همه آنچه به عنوان پیشرفت علوم در دوره‌های گوناگون تاریخ می‌شناسیم، حاصل تلاش افرادی است که در کار خود رویکردی پژوهشی داشته‌اند و ذهن پرسشگرشان همواره محرکی برای فعالیت‌های پژوهشی آنان بوده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

عوامل متعددی در توسعه پژوهش دخالت دارند که ذکر همه آن‌ها در این مختصر نمی‌گنجد. با این حال می‌توان به اختصار عوامل توسعه پژوهش را به سه بخش عوامل سخت افزاری، عوامل نرم افزاری و نیروی انسانی تقسیم نمود. منظور از عوامل سخت افزاری همه امکانات فیزیکی و زیرساخت‌های بنیادی است که امکان انجام پژوهش در حوزه‌های مختلف را برای پژوهشگران فراهم می‌آورد. مثلا وجود ابزارهای پژوهشی از قبیل دستگاه‌ها و آزمایشگاه‌های پیشرفته و امکانات شبکه‌ای و رایانه‌ای از جمله این منابع سخت افزاری محسوب می‌شوند. منظور از امکانات نرم افزاری جریان اطلاعات و دانش میان پژوهشگران است که از طریق مجله‌ها و منابع علمی دیگر به صورت چاپی یا الکترونیکی صورت می‌پذیرد. در‌‌نهایت، بخش سوم این مجموعه نیروی انسانی و پژوهشگرانی است که با دانش و تلاش خود می‌توانند امکانات سخت افزاری و نرم افزاری را به خدمت گرفته و طرح‌های پژوهشی گوناگون را تدوین و اجراکنند. علاوه براین، توسعه آتی پژوهش در هر کشور مبتنی بر گسترش رویکرد پژوهش‌مدار در آموزش آن کشور است که از سطح آموزش ابتدایی آغاز شده و تا پایان تحصیلات دانشگاهی استمرار می‌یابد.
حال با توجه به ویژگی های شعر نظامی گنجوی که می توان بصورت زیر آنها را شمرد:
۱- تشبیهات و توضیحات او، زیبا و هنرمندانه و بسیار خیال انگیزند.
۲-در تصویر جزئیات طبیعت و حالات، بسیار تواناست.
۳-انتخاب الفاظ و کلمات مناسب که نتیجه آشکار آن، موسیقی شعر اوست.
۴-ایجاد ترکیبات خاص و ابداع و اختراع معانی و مضامین نو و دلپسند.
۵-تازگی معانی و ابداع ترکیبات تازه که در شعر نظامی به وفور یافت می شود، کلام وی را گاهی دچار ابهام می کند، علاوه بر اینها کثرت «لغات عربی» و «اصطلاحات علوم» و «اصول و مبانی فلسفه و معارف اسلامی» سخن این شاعر را دشوار و پیچیده کرده است.
این ویژگی ها می تواند آثار اجتماعی روز ما را برجسته تر نمایان کند و اشعار پند و اندرز گونه نظامی نیز در عبارت آموزی موثر باشد.
فرضیه های پژوهش
۱-بررسی آثار اجتماعی نظامی گنجوی تا چه حد مدنظر قرار گرفته است؟
۲-بررسی آثار در ابیات نظامی گنجوی و مقایسه آن با مسائل اجتماعی روز تا چه حد مد نظر قرار گرفته است ؟

ژان بودریار، ما در نقطه­ای قرار داریم که «مصرف بر تمام وجوه زندگی ما چنگ انداخته است». نقطه­ای که کلیۀ فعالیت­ها به همان شیوه ترکیبی، منطقاً با یکدیگر ارتباط پیدا می­ کنند. مسیر رضایت­مندی [نیز] از پیش ترسیم و ساعت به ساعت برنامه­ ریزی شده است و «محیط» [نیز] از هر لحاظ کامل است و کاملاً مناسب و مرتب بوده و جنبه فرهنگی پیدا کرده است (ژان بودریار^[۸۹]، ۱۳۸۹، ص۲۱).
اقتصاد جدید طالب دنیای اجتماعی است که در آن مردم به همان اندازه که براساس ظرفیتشان در تولید ارزیابی می­شوند، برحسب ظرفیتشان در مصرف نیز ارزیابی خواهند شد، و اقتصاد نوین، اخلاق زاهدانه تولید و انباشت را به نفع اخلاق لذت جویانه مصرف نفی می­ کند، مصرف اصلی­ترین عنصر دنیای اجتماعی مدیران است و وابسته به عوامل اقتصادی است (رحمت آبادی، ۱۳۸۵، ص ۱۰).
مصرف کالاهای فرهنگی، بعُدی از حیات است که عمدتاً بر استفاده از رسانه ­ها و وسایل فرهنگی متمرکز می­ شود. مصرف و مصرف­گرایی امروزه به حدی اهمیت یافته که به قول بنت^[۹۰] دیگر مردم کار نمی­کنند تا زنده بمانند بلکه کار می­ کنند تا بتوانند استطاعت خرید محصولات مصرفی را داشته باشند (کشوری چرمی، ۱۳۹۱).
ژان بودریار: رویکرد ژان بودریار به مصرف از تأثیر فرهنگ مصرفی بر افکار توده مردم سخن می­گوید. بودریار به نقش اصلی مصرف در جامعۀ کنونی که دگرگونی بنیادینی را حتی در زیست انسانی ایجاد کرده است، می ­پردازد. از نظر بودریار، مصرف در عین حال نیازی زیستی است که به شرایط زیستی انسان بستگی دارد. از نظر او انسان نیازهای خاصی دارد و این نیازها هرگز تمام شدنی نیست. و در جامعه امروزی برای اینکه کالایی در چشم مصرف ­کننده جذاب جلوه داده شود، ارزش نشانه­ای پیدا می­ کند (همان، ص ۳۳).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

وبلن: مصرف فرهنگی از نظر وبلن، نوعی تقلید اجتماعی است. از نظر او طبقۀ پایین اجتماع از طبقۀ بالا تبعیت و تقلید می­ کند. کولین کمپل دو تیپ افراد مورد نظر وبلن را شناسایی می­ کند. اصرار وبلن بر مفهوم تقلید، به دلیل نشان دادن رقابت و هم­چشمی در مصرف است، ۱) تیپی از افراد که خود را موفق می­دانند و موفقیت خود را در مقابل رقبا، از راه بدعت و نوع­آوری به دست آورده­اند، تا از راه تقلید؛ ۲) گروه ­های اجتماعی دیگری هستند که در تعارض با این مفهوم قرار دارند و تقلید را مناسب خود می­دانند. با توجه به مفهوم مورد نظر وبلن، مصرف در بین مصرف­ کنندگان مبتنی بر نوعی ارتباط اجتماعی و تعامل انسانی است که با به رخ کشیدن ثروت برای دست­یابی به قدرت اجتماعی و اقتصادی انجام می­ شود. این قدرت، شخصی است؛ اما برای عموم مردم است و به نفع همگان مصرف می­ شود؛ یعنی مطابق با ایدۀ عمومی و برای مصرف دیگران به عرضه در می ­آید. به طور خلاصه مصرف، الگویی ارتباطی بین مصرف و مصرف ­کننده ایجاد می­ کند که برای دست­یابی به گسترش ارتباط اجتماعی لازم است.
پیر بوردیو: پیر بوردیو دربارۀ چگونگی و استفاده از الگوهای خاص مصرف فرهنگی که تمایز اجتماعی تولید می­ کند، سخن گفته است. او مصرف را نوعی ارتباط می­داند که تنازع بین طبقات و درون طبقات را نشان می­دهد. بوردیو کلیت جامعه را بررسی کرده است و به اهمیت مصرف در بین طبقات اجتماعی مختلف پی برده است. از نظر بوردیو مصرف فرهنگی، مباحثه و مناظره­ای دربارۀ تفاوت­ها و تمایزهاست (همان، ص ۸۰). بوردیو این تفاوت­ها را در مصرف فرهنگی جست­وجو می­ کند. نظریه­ های متعدد درباره مصرف در جدول زیر آمده است.
جدول ۲-۲٫ نظریاتی در مورد مصرف

۲-۵-۴- الگوی خرید
آکسفورد، مصرف را نوعی خرید و استفاده از چیزی که با انتخاب^[۹۱] کالا همراه است، تعریف می­ کند. در این لغت­نامه این واژه ، گاهی به معنی نگه­داری، تعمیر کردن چیزی «دورریختنی^[۹۲]» از هر محصول یا خدمات آن تعریف می­ شود. مصرف معنی فایده داشتن نیز می­دهد. از این نقطه نظر، مصرف «چیزی» باید مفید^[۹۳] باشد تا اهمیت داشته باشد و نزد مصرف ­کننده با رضایت همراه باشد. اگر مصرف فقط در مفهوم اقتصادی آن مطرح باشد، رضایت مصرف ­کننده را برآورده نمی­کند؛ به همین دلیل مصرف، یعنی مفید بودن، رضایت روانی مصرف ­کننده را هم به همراه دارد؛ به عبارتی فرد هنگام خرید و مص
رف کالایی از داشتن آن احساس رضایت هم می­ کند (بهار، ۱۳۹۰، ص۸).
مصرف ­کننده می ­تواند در خرید زیاده روی کند، کالای بخرد یا نخرد یا آن را دور بریزد یا مدام از آن استفاده کند، تصمیم­گیرنده نهایی اوست. او می ­تواند انتخاب کند یا نکند؛ به عبارتی تولید کننده، کالاها را آنقدر خوب باید جلوه دهد تا مصرف ­کننده به خرید و مصرف آن در درازمدت رغبت نشان دهد (همان، ص۱۰). سازمان­ها بدون آگاهی از چگونگی رفتار مصرف ­کننده و درک صحیح از آن، امکان اتخاذ اقدام مناسب جهت تأمین نیازها و خواسته مصرف ­کننده را نخواهد داشت (هاوکینز و کانی، ۲۰۰۳).
بنگاه­های بازرگانی جهت انتخاب بازارهای هدف نیازمند اطلاعاتی در خصوص الگوهای مصرف رایج در آن بازارها هستند (رنجبریان، ذبیح­زاده و براری ، ۱۳۹۰). الگوی خرید در هر جامعه، نقشی تعیین­کننده در تخصیص منابع برای تولید انواع کالاهای تولیدی، شیوه توزیع آنها و همچنین توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی دارد. بنابراین اگر الگوی خرید جامعه­ای، افراد را به مصرف هر چه بیشتر ترغیب کند، بخش اعظم منابع درآمدی جامعه به مصرف اختصاص می­یابد و در نتیجه، از سطح پس­انداز کل و به تبع آن سرمایه ­گذاری کاسته می­ شود و این امر، جامعه را به کاهش تولید و فقر اجتماعی روبه­رو می­ کند. ضعف اقتصادی نیز خود زمینه­ ساز فقر فرهنگی و انحطاط اجتماعی است و برعکس، اتخاذ الگوی صحیح و منطقی در مصرف می ­تواند آثار مثبت فردی و اجتماعی فراوانی به دنبال داشته باشد. در سطح کلان، هماهنگی و تناسب بین امکانات یک جامعه با نیازها و خواسته­ های افراد آن، کسب استقلال اقتصادی و دستیابی به عزت و سرافرازی را ممکن می­سازد و در سطح فردی، اجتناب از مصارف غیر ضروری و تجملی که به معنای متوازن ساختن درآمدها و هزینه­هاست، آرامش روحی و روانی به همراه دارد (لهسائی زاده، ۱۳۸۸، ص۳-۱).
از نظر بوردیو، مصرف تنها ارضای نیازهای زیستی نیست، بلکه متضمن نشانه­ها، نمادها، ایده­ ها و ارزش­هاست. به تعبیر وی، مصرف در دوران جدید، روندی است که در آن خریدار کالا، از طریق به نمایش گذاشتن کالاهای خریداری شده، فعالانه در تلاش برای خلق و حفظ هویت خویش است (بوردیو، ۱۳۸۱، ص۴۲).
مصرف در معنای کلی شامل همه انواع فعالیت­های غیر کاری و غیرتولیدی است و به فرایندی اشاره دارد که در آن کالاهای مادی و خدمات برای ارضای نیازها به کار گرفته می­شوند. صحبت کردن از الگو نیز به معنای جستجوی نوعی نظم در پدیده ­های پراکنده و منفرد است. بنابراین منظور از الگوهای مصرف این است که آیا بر حسب نوع کالاها و فعالیت­های مورد استفاده افراد، شیوه مصرف آنها و معیارها و موازین انتخاب آن کالاها، تفاوت­های معنادار در میان افراد، شیوه مصرف آنها و معیارها و موازین انتخاب آن کالاها، تفاوت­های معنادار در میان افراد مورد مطالعه دیده می­ شود یا نه؟ الگوهای مصرف شامل سه مولفه: رژیم­های غذایی، الگوهای پوشاک و سلیقه هنری. منظور از رژیم­های غذایی، ذائقه­ها و ترجیحات افراد در انتخاب و مصرف انواع غذاها و نوشیدنی­هاست. پاسخ­های افراد به پیروی از مدل بوردیو در کتاب تمایز، به سه مقوله ذائقه ضرورت، بینابینی و تجمل تقسیم نموده­ایم. الگوهای مصرف پوشاک نیز به معنای انواع و مدل­های لباس­های مورد استفاده افراد و نیز معیارهای انتخاب پوشاک است. الگوهای پوشاک نیز به سه مقوله کارکردی، بینابینی و زیباشناسانه تقسیم شده ­اند. منظور از سلیقه هنری نیز ارجحیت یا گرایش به اقلام خاصی از محصولات هنری است و دارای سه بعُد سلیقه ادبی، سینمایی و موسیقایی می­باشد. سلیقه­های هنری نیز به سه مقوله عامیانه، میان­مایه و نخبه­گرایانه تقسیم شده ­اند.حاصل آن سه الگوی کلی مصرف است که عبارتند از: الگوی کارکردی – ضرورت گرایانه، الگوی ضرورت گریزانه – تمایز جویانه و الگوی تجملی – زیبایی­شناسانه (عبداللهی، ۱۳۸۹، ص ۱۵و ۱۶).

۱-۴- اهداف تحقیق:
۱-۴- ۱- هدف کلی:
- بررسی نقش آموزش عالی در توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج
۱-۴-۲- اهداف جزئی :
شناخت نقش آموزش عالی در توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج از طریق مولفه حفظ ارزش های فرهنگی
شناخت نقش آموزش عالی در توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج از طریق مولفه گسترش کارکردها و فعالیت های فرهنگی
شناخت نقش آموزش عالی درتوسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج از طریق مولفه اشاعه و انتقال فناوری اطلاعات و ارتباطات جهت ارائه خدمات فرهنگی
۱-۵- فرضیه های تحقیق:
فرضیه های پژوهش حاضر به قرار زیر می باشند :
۱-۵-۱- فرضیه کلی :
آموزش عالی بر توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج تاثیر معنا داری دارد.
۱-۵-۲- فرضیه های جزئی:
۱-آموزش عالی از طریق مولفه حفظ ارزش های فرهنگی بر توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج تاثیر معناداری دارد.
۲- آموزش عالی از طریق مولفه گسترش کارکردها و فعالیت های فرهنگی بر توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج تاثیرمعنا داری دارد.
۳- آموزش عالی از طریق مولفه اشاعه فناوری اطلاعات و ارتباطات برتوسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج تاثیرمعنا داری دارد.
۱-۶- تعریف اصطلاحات پژوهش :
۱-۶-۱- تعاریف نظری آموزش عالی :
شاید نتوان تعریف روشن و جامعی از آموزش عالی داد زیرا در جوامع مختلف دیدگاه ها نسبت به آموزش عالی متفاوت است . در یک تعریف کلی می توانیم بگوییم آموزش عالی عبارت است از “آموزش فراتر از سطح مدرسه ، که در دانشگاه ها ،کالج ها و سایر موسسات مرتبط صورت می گیرد."(گیدنز^[۳] ،۱۹۸۹ :۸۰۱ )
آموزش عالی یک مجموعه عظیم فرهنگی است که با تنوع استعدادها، علایق، نگرش ها،بینش‌ها و ارزش‌ها روبه روست و درآن رشته های مختلف تحصیلی تدریس می شود ومشاغل آموزشی ،تحقیقاتی و اداری دارد، در چنین مجموعه ای مشکلات رفتاری آموزشی،ارتباطی و اجتماعی بروز می کند و استفاده از خدمات راهنمایی و مشاوره را ضروری می سازد.تلاش دانشجویان در دانشگاه به کسب دانش و تجربه عملی محدود نمی شود،آنان در پی آن هستند که هویت شخصی خود را دریابند، به هویت اجتماعی برسند و هویت حرفه ای و مهارت‌های شغلی کسب کنند. (احمدی،۱۳۸۳ : ۵۴۰)
۱-۶-۲- تعاریف نظری فرهنگ :
-فرهنگ از جمله مهم ترین و پیچیده ترین مفاهیم موجود در علوم انسانی،به خصوص جامعه شناسی و مردم شناسی است که در زبان های گوناگون ،تعابیر متعددی از آن ارائه شده است.تنوع زیاد تعاریف فرهنگ ،گاهی چنان معضلی می شود که آپیا^[۴] اندیشمند غنایی می گوید: “کار به جایی رسیده است که با شنیدن واژه فرهنگ،ناچاریم به واژه نامه رجوع کنیم".(گروه نویسندگان،۹۳:۱۳۷۹)
-این واژه در زبان فارسی ،مرکب از دو جزء” فر” و” هنگ” است."فر” پیشوند و به معنای بالا،بر و پیش آمده و “هنگ” از ریشه اوستایی” تنگا” و به معنی کشیدن،سنگینی و وزن است.در لغت عرب،فرهنگ با کلمه” الثقافه” بیان می شود و به معنای پیروزی ،تیز هوشی و مهارت بوده،سپس به معنای استعداد فراگیری علوم و صنایع و ادبیات به کار رفته است.در زبان لاتین واژه فرهنگ ،برگرفته از واژه کولتورا^[۵] است که در اوایل دوران مدرن ،حضور چشمگیری در بسیاری از زبان های اروپایی پیدا کرد.نخستین کاربرد های این مفهوم در زبان اروپایی،چیزی از منظور اولیه کولتورا را که به طور عمده به معنای پروردن یا مراقبت از چیزی مثل گیاهان و جانوران است،حفظ کرد. فرهنگ به عنوان اسم مستقل نخست در زبانهای انگلیسی و فرانسوی نمایان شد.در اواخر سده هجدهم به عنوان یک واژه فرانسوی وارد زبان آلمانی شد و ابتدا به صورت Cultur و سپس به صورت Kultur نوشته و تلفظ می شد.(تامپسون^[۶]،۱۵۴:۱۳۸۰).

تعریف نظری توسعه فرهنگی :
“ژیرار آگوستین”^[۷] در باب تعریف توسعه فرهنگی می گوید:«ایجاد شرایط و امکانات مادی و معنوی مناسب برای افراد جامعه به منظور شناخت جایگاه آنان،افزایش علم و دانش انسان ها ،آمادگی برای تحول و پیشرفت و پذیرش اصول کلی توسعه نظیر قانون پذیری،نظم و انظباط،بهبود روابط اجتماعی و انسانی،افزایش توانایی های علمی و اخلاقی ومعنوی برای همه افراد جامعه.»سازمان جهانی یونسکو نیز توسعه فرهنگی را این چنین تعریف نموده است؛«توسعه و پیشرفت زندگی فرهنگی یک جامعه با هدف تحقق ارزش های فرهنگی،به صورتی که با وضعیت کلی توسعه اقتصادی و اجتماعی هماهنگ شده باشد.»(غلامی،۱۳۹۰).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

توسعه فرهنگی به معنای به وجود آوردن شرایط و امکانات مادی و معنوی مناسب برای افراد جامعه،ایجاد تفکر توسعه در بین مردم،شناساندن جایگاه آنان، رشد و افزایش آگاهی و دانش آن ها، زمینه سازی برای تحول و نیز پیشرفت جامعه و بالاخره در مجموع ایجاد زمینه هایی فرهنگی برای توسعه است(ادهمی۱۶:۱۳۸۴).
در سال ۱۹۸۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دهه جهانی توسعه فرهنگی را اعلام کرد که چهار هدف اساسی داشت:توجه به ابعاد فرهنگی توسعه؛تاکید و تقویت هویت های فرهنگی؛تشویق مشارکت در حیات فرهنگی؛ترویج همکاری های بین المللی(فراهانی،۱۳۸۶).در نتیجه توجه به توسعه فرهنگی به تدریج یک ضرورت تلقی شد،زیرا این اعتقاد وجود داشت که توسعه فرهنگی همگام با توسعه اقتصادی نیست بلکه فراتر از آن است و عامل پویایی و نوآوری است(دوپویی^[۸]،۱۳۷۴).
توسعه فرهنگی را می توان فرایند ارتقاء شئون گوناگون فرهنگ جامعه در راستای اهداف مطلوب دانست که زمینه ساز رشد و تعالی انسانها خواهد شد.در اینجا منظور از شئون گوناگون فرهنگ،نگرش ها،ارزش ها،هنجارها ،قوانین ،آداب و رسوم می باشد.(تابش، ۱۳۸۸).
۱-۷- تعاریف عملیاتی :
۱-۷-۱- آموزش عالی :
در این پژوهش منظور از آموزش عالی،دانشگاه پیام نور مرکز کرج می باشد.در این تحقیق آموزش عالی از طریق پرسشنامه و تحلیل داده های به دست آمده بررسی و تعیین می گردد.این پرسشنامه دارای۲۵گویه می باشد که بر اساس نظریه لیکرت ساخته شده است.
۱-۷-۲- توسعه فرهنگی :
در این پژوهش منظور از توسعه فرهنگی ، توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج می باشد که تحقیق حاضر در نظر دارد به بررسی نقش آموزش عالی در توسعه فرهنگی دانشگاه پیام نور مرکز کرج از طریق مولفه های ،حفظ ارزش های فرهنگی ،گسترش کارکردها و فعالیت های فرهنگی،اشاعه و انتقال فناوری اطلاعات و ارتباطات جهت ارائه خدمات فرهنگی بپردازد.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱- مقدمه
هر تحقیق و پژوهش علمی که انجام می پذیرد بر پایه و اساس نتایج مطالعات و تحقیقات پیشین استوار است که هر پژوهشگر باید سعی کند مرتبط ترین دستاورد های تحقیقات پژوهشگران قبلی را مورد شناسایی قرار دهد و دریابد که دیگران تا چه حدی مساله تحقیق مورد نظر او را بررسی کرده اند و به آن نزدیک شده اند ،به عبارت دیگر چه ابعادی از پژوهش فوق مورد بررسی قرار گرفته است. مطالب این فصل شامل چکیده ای ازتحقیق و بررسی های عمیق و وسیع در آنچه که پیرامون موضوع پایان نامه و موضوع های مشابه در کتاب‌ها، مقالات و تحقیقات وجود دارد‌، می باشد.
مطالب این فصل شامل سه قسمت می باشد،مبانی نظری پژوهش و مبانی تجربی پژوهش و جامعه آماری پژوهش. هر کدام از این قسمتها به چند بخش تقسیم می شوند.
بخش اول پیرامون موضوع آموزش عالی و شامل مطالبی در رابطه با تاریخچه وفلسفه آموزش عالی،نقش ها و رسالت های آموزش عالی،عوامل کلیدی موفقیت آموزش عالی، رهبری و مدیریت آن،رابطه آموزش عالی و توسعه فرهنگی،چالش هاو سایر مولفه های آموزش عالی می باشد.
بخش دوم پیرامون موضوع توسعه فرهنگی، شامل مطالبی در رابطه با تعاریف ،توسعه ، فرهنگ ،توسعه فرهنگی ،رابطه توسعه با فرهنگ و اهمیت توسعه فرهنگی و مولفه های آن از جمله ،حفظ ارزش های فرهنگی دانشگاه ،گسترش کارکردها و فعالیت های فرهنگی دانشگاه ،اشاعه و انتقال فناوری اطلاعات و ارتباطات جهت ارائه خدمات فرهنگی در میان دانشگاه و دانشگاهیان می باشد. مبانی تجربی پژوهش هم به دو بخش تقسیم می شود ، بخش اول پژوهش های داخلی که شامل مقاله های نویسندگان داخلی است ، بخش دوم نیز پژوهش های خارجی شامل مقالات نویسندگان خارجی است. و قسمت سوم این فصل شامل جامعه آماری پژوهش یعنی دانشگاه پیام نور می باشد.

۲-۲- مبانی نظری پژوهش:
۲-۲-۱- فلسفه آموزش عالی
فلسفه آموزش عالی همواره از زمینه فرهنگ و تاریخی نشآت می گیرد که نظامی خاص از آموزش عالی از دل آن بر می آید.این فلسفه به اندیشه های رهبران جامعه و صاحب نظران آموزش عالی نیز وابسته است.فلسفه آموزش عالی تقریبا بر تمامی محورهای آموزش عالی تاثیر می گذارد،که از آن جمله می توان به برنامه ریزی آموزشی ،درسی ، فعالیت های فرهنگی،ورزشی،سازمان های دانشجویی،زندگی دانشجویی،پژوهش های علمی و مساعدت های اجتماعی اشاره کرد.(نوروز زاده ، فتحی واجارگاه ،۱۳۸۷ :۳).

با بهره گرفتن از جمع زدن سرمایه‌های مورد نیاز برای تولید برق، گاز و نفت، کل سرمایه‌گذاری مورد نیاز بخش انرژی در هر سال بدست می‌آید.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

KE_t=K∆ELCONS_t+K∆GASCONS_t+K∆OILCONS_t (۵)

کل سرمایه‌گذاری بخش انرژی

سرمایه‌گذاری در بخش‌های غیر انرژی

معادله سرمایه‌گذاری در بخش‌های غیر انرژی بدین صورت در نظر گرفته شده است:
RI_t=c₈+c₉(RGDP_t/N_t)+c₁₀RI_t-1+c₁₁RI_t-2 +c₁₂ROILR_t-2 (۶)
که در آن RI سرمایه‌گذاری کل در بخش‌های غیر انرژی به قیمت ثابت، RGDP تولید ناخالص ملی به قیمت ثابت، N جمعیت وROILR درآمدهای نفت و گاز به قیمت ثابت است.
با توجه به رابطه (۶) و نمودار (۵-١٠) نحوه ارتباط اجزای مخارج کل سرمایه‌گذاری در بخش‌های غیر انرژی را در مدلمان می‌توان مشاهده نمود.

رابطه اجزای مخارج سرمایه‌گذاری معمولی
با توجه به تخمین پارامترهای این معادله که در جدول (۵-٣) نشان داده شده است، مشاهده می‌گردد که ضرایب c₉وc₁₂ مثبت و ضرایب c₁₀ و c₁₁ منفی هستندکه بیان‌گر رابطه مستقیم مخارج سرمایه‌گذاری معمولیبا مخارجسرمایه‌گذاری یک دوره قبل آن و درآمد سرانه و رابطه عکس مخارج سرمایه‌گذاری معمولیبا مخارج سرمایه‌گذاری ۲ دوره قبل و درآمدهای نفتی است.
تخمین پارامترهای معادله کل سرمایه‌گذاری

خالص صادرات و واردات

کالاهای تامین شده جهت صادرات و همچنین ارز مورد نیاز برای واردات به علت ساختار صادرات تک محصولی نفت در ایران کاملا تحت تاثیر درآمدهای نفتی است. بنابر این برآورد توابعی برای خالص صادرات و واردات احتیاج به یک الگوی نسبتا بزرگ و وابسته به درآمدهای نفتی دارد که از حوصله این تحقیق خارج است. برای از بین بردن این مشکل خالص صادرات و واردات را به عنوان متغیرهای برون‌زا در الگو وارد کرده‌ایم. نحوه استفاده از این دو بخش و نحوه رشد آنها در سالهای مورد بررسی در نمودار (۵-١١) مشاهده می‌فرمایید.
 
بخش‌های صادرات و واردات

بخش درآمدهای دولت

البته در مدل درآمدهای دولت را به عنوان بخش مستقلی مورد نظر قرار نداده‌ایم، بلکه از آن به طور ضمنی در بخش مصرف دولتی استفاده کرده‌ایم.
درآمدهای بودجه عمومی دولت شامل اقلام متعدد با ماهیت‌های متفاوت است و در نظر گرفتن همگی آنها در مدل امکان‌پذیر نیست بنابر این با توجه به ساختار اقتصادی و ماهیت دوگانگی نفتی اقتصاد ایران، درآمدهای دولت را ناشی از دو متغیر درآمدهای نفتی و درآمدهای مالیاتی در نظر گرفته‌ایم.

مالیات

با توجه به تاثیر درآمدهای نفتی بر مالیات، برای برآورد مالیات کشور از معادله زیر در مدل حاضر استفاده کرده‌ایم:
RTAX_t=c₁₃+c₁₄RTAX_t-1/N_t-1+c₁₄RGDP_t+c₁₅RM +c₁₆ROILR_t (۷)
که در آن RTAX کل مالیات به قیمت ثابت، RGDP تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت، RM کل واردات کالاها و خدمات به قیمت ثابت، ROILR درآمدهای حاصل از صادرات نفت و گاز به قیمت ثابت است. لازم به ذکر است که منظور ما از مالیات، مالیاتی است که در قوانین بودجه سالانه کشور به ثبت رسیده است.
با توجه به رابطه (٧) و نمودار (۵-١٢) نحوه ارتباط اجزای درآمدهای مالیاتی دولت را در مدلمان ‏می‌توان مشاهده نمود.‏

درآمدهای مالیاتی دولت
با توجه به تخمین اولیه پارامترهای این معادله که در جدول (۵-۴) نشان داده شده است، مشاهده می‌گردد ‏که ضرایب ‏c₁₄‎‏ و ‏c₁₅‎‏ مثبت هستند که بیان‌گر رابطه مستقیم درآمدهای مالیاتی دولتبا درآمدهای مالیاتیسرانه دوره قبل آن و ‏تولید ناخالص ملی است.‏ و پارامترهای c₁₆ و c₁₇ منفی هستند که نشان دهنده این نکته است که درآمدهای مالیاتی با خالص واردات و خالص درآمدهای نفتی رابطه عکس دارد.
تخمین پارامترهای معادله درآمدهای مالیاتی

درآمدهای نفتی

درآمدهای نفتی تحت تاثیر شرایط جهانی قیمت نفت و نرخ برابری دلار با دیگر ارزها و هم‌چنین تصمیمات اوپک در زمینه‌های سهمیه‌بندی اعضا و هم‌چنین مصرف فرآورده‌های داخلی و میزان تولید نفت قرار دارد. بنابراین برآورد تابعی برای درآمدهای نفتی احتیاج به یک الگوی نسبتا بزرگ و پیچیده دارد که از حوصله این تحقیق خارج است. از این رو درآمدهای نفت و گاز را بصورت برون‌زا در مدل در نظر گرفته‌ایم.
در نمودار (۵-١٣) نحوه بیان درآمدهای نفتی برای مدل را مشاهده می‌کنید. در این روش چون درآمدهای نفتی از هیچ الگویی پیروی نمی‌کند و ما آن را بصورت برون‌زا وارد مدل کرده‌ایم، تابعی از زمان بیان می‌کنیم. برای سالهای آینده فرض می‌کنیم با توجه به روند صعودی قیمت نفت خام درآمدهای نفتی روند صعودی داشته باشد. البته جهت تحلیل حساسیت این امکان را خواهیم داشت تا در هر زمانی که اراده کنیم مقدار آن را برای هر بازه زمانی دلخواه تغییر دهیم و نتایج آن را در مدل مشاهده کنیم.

بیان درآمدهای حقیقی نفتی دولت بصورت تابعی از زمان

بخش انرژی

در مورد بخش انرژی ما جنبه تقاضای انرژی را مورد توجه قرار داده‌ایم و فرض اساسی ما این است که عرضه انرژی همواره بیش‌تر از تقاضای انرژی است. با توجه به این که در کشور ما اکثر حامل‌های انرژی جزء انرژی‌های تجاری هستند و انرژی‌های غیر تجاری سهم چندانی را در زمینه‌ی تامین انرژی در ایران به خود اختصاص نمی‌دهند از این رو در تحقیق حاضر معادلاتی را برای تقاضای اصلی انرژی در ایران یعنی فرآورده‌های نفتی، گاز و برق در نظر گرفته‌ایم.

تقاضای نفت

تقاضای نفت را به صورت تقاضا برای فرآورده‌های نفتی در نظر گرفته‌ایم. مطابق نظریات اقتصاددانان در مورد تقاضای هر کالا، تقاضای نفت نیز بستگی به قیمت دارد و طبعا به نظر می‌رسد که تقاضای نفت به میزان تولید ناخالص داخلی و جمعیت نیز وابسته باشد. از این رو معادله‌ی ذیل برای برآورد تابع تقاضای نفت ارائه گردیده است:
OILCONS_t=c₃₆+c₃₇OILCONS_t-1+c₃₈RGDP_t+c₃₉RPOIL_t +c₄₀N_t (۸)
که در آنOILCONS نشان دهنده مصرف فرآورده‌های نفتی است. همچنین RGDP تولید ناخالص داخلی، RPOIL میانگین قیمت واقعی فرآورده‌های عمده‌ی نفتی شامل مصرف نفت کوره، گازوئیل، نفت سفید و بنزین معمولی و N جمعیت کل کشور است.
با توجه به رابطه (٨) و نمودار (۵-١۴) نحوه ارتباط اجزای تقاضای نفت را در مدلمان می‌توان مشاهده نمود.

رابطه اجزای تشکیل دهنده تقاضای نفت
در نمودار (۵-١۵) نحوه بیان قیمت نفت برای مدل را مشاهده می‌کنید. در این روش چون قیمت نفت از هیچ الگویی پیروی نمی‌کند و ما آن را بصورت برون‌زا وارد مدل کرده‌ایم، آن تابعی از زمان بیان می‌کنیم. برای سالهای آینده فرض می‌کنیم با توجه به روند صعودی قیمت نفت خام، روند صعودی داشته باشد. البته جهت تحلیل حساسیت این امکان را خواهیم داشت تا در هر زمانی که اراده کنیم مقدار آن را برای هر بازه زمانی دلخواه تغییر دهیم و نتایج آن را در مدل مشاهده کنیم.

بیان قیمت نفت بصورت تابعی از زمان
با توجه به تخمین پارامترهای این معادله که در جدول (۵-۵) نشان داده شده است، مشاهده می‌گردد ضرایب c₃₇، c₃₈ وc₄₀ مثبت هستند که بیان‌گر رابطه مستقیم تقاضای نفتبا تقاضای دوره قبل، تولید ناخالص ملی و جمعیت است و c₃₉ نشان می‌دهد که با قیمت نفت رابطه عکس دارد.
تخمین پارامترهای معادله تقاضای نفت

تقاضای گاز

مصرف گاز در کشور شامل ۵ بخش عمده‌ی: پالایشگاه‌ها، عمومی، تجاری و خانگی، صنعتی و نیروگاه‌های تولید برق است. مصرف گاز نیز مانند کالاهای دیگر تحت تاثیر قیمتآن است. هم‌چنین نفت و برق را می‌توان به عنوان کالاهای جانشین گاز در نظر گرفت. به دلیل این‌که تغییر سوخت نیروگاههای تولید برق از نفت کوره به گاز طبیعی می‌تواند باعث تاثیر مصرف نفت و برق بر روی مصرف گاز باشد. همچنین بخش عمده‌ای از مصرف گاز طبیعی به صورت مصرف خانگی و تجاری است که چندان به میزان تولید ناخالص داخلی ربطی ندارد بلکه بیشتر به میزان گسترش شبکه گاز رسانی مربوط می‌شود. به لحاظ متعدد بودن مصارف مختلف گاز در این تحقیق، کل مصرف گاز را در نظر گرفته‌ایم. از این رو از معادله‌ی ذیل برای برآورد مصرف گاز طبیعی استفاده می‌کنیم:

۴-۳-۳- تعیین تعداد بردارهای همجمعی
برای بررسی رابطه همجمعی بین متغیرها، از آزمون یوهانسون استفاده می­ شود. نتایج آزمون همجمعی یوهانسون در جدول (۴-۹) ارائه شده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

جدول ۴-۹- در حالت نوسان منفی قیمت نفت- آزمون همجمعی یوهانسون

مورد اول (بدون عرض از مبدأ و بدون روند مقید) و مورد پنجم با (عرض از مبدأ و مربع روند) معمولاً در مطالعات در نظر گرفته نمی­شوند. لذا نتایج وجود حداقل ۴ بردار همجمعی را تائید می­ کند.
۴-۳-۴- تفسیر مدل­های تصحیح خطای برداری ساختاری
از آن جا که مدل­های تصحیح خطای برداری ساختاری را نمی­ توان مشابه سیستم معادلات ساختاری تفسیر و تحلیل کرد، این کار را با بهره گرفتن از توابع واکنش آنی و تجزیه­های واریانس خطای پیش بینی انجام می­دهیم. این دو ابزار از بیان مدل های SVEC به صورت نمایش میانگین متحرک به دست می­آیند.
۴-۳-۵- توابع عکس­العمل آنی^[۸۷]
در این قسمت نتایج بدست آمده از توابع واکنش آنی و نیز تحلیل نااطمینانی این توابع در سه حالت فاصله اطمینان صدکی افزون^[۸۸]، فاصله اطمینان صدکی هال^[۸۹]، فاصله اطمینان صدکی Studentized هال^[۹۰] آورده شده است.
۴-۳-۵-۱- نوسان مثبت قیمت نفت
نتایج حاصل از توابع واکنش آنی در این حالت حاکی از اثر مثبت و افزایشی نوسان مثبت قیمتی نفت بر شاخص بازده غیر عادی سهام در تمامی دوره­ها است.
وقوع نوسان مثبت قیمت نفت باعث شکل­ گیری انتظارات خوش بینانه در مورد ایجاد رونق و افزایش فعالیت­ها در سطح سودآوری آنها باعث می­ شود که شاخص بازده غیر عادی سهام نیز با رشد مواجه شود. به بیان دیگر افزایش منابع تأمین مالی دولت، گسترش سرمایه ­گذاری­ها، رونق بخش خارجی اقتصاد و به طور خلاصه انتظار رشد اقتصادی ناشی از نوسان افزایشی قیمت نفت، اثر مثبت بر انتظار شرکت­ها گذاشته و باعث شکل­ گیری انتظارات خوش بینانه در مورد ایجاد رونق و افزایش فعالیت­ها در سطح سودآوری آنها می­ شود که شاخص بازده غیر عادی سهام نیز با رشد مواجه شود.
نمودار ۴-۱- واکنش آنی LTEPIX به نوسان یک انحراف معیار از NOPI
Efron Percentile Cl (B=100 h=20)
نمودار ۴-۲- فواصل اطمینان واکنش آنی LTEPIX به نوسان یک انحراف معیار از NOPI
Hall Percentile Cl (B=100 h=20)
نمودار ۴-۳- فواصل اطمینان واکنش آنی LTEPIX به نوسان یک انحراف معیار از NOPI
Hall Studentized Percentile Cl (B=100 h=20 St. Error: B=100)
نمودار ۴-۴ فواصل اطمینان واکنش آنی LTEPIX به نوسان یک انحراف معیار از NOPI