منابع ذخایر و سرمایه های متعلق به شرکت و یا کنترل شده توسط شرکت می باشند و تواناییها ظرفیت سازمان برای استقرار منابع می باشند.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۶- مزیت رقابتی به چه معناست
مزیت رقابتی می تواند کسب شود اگر استراتژی جاری، خلق ارزش باشد و توسط رقبا در حال حاضر و آینده اجرا نشود. اگر چه مزیت رقابتی توانایی برای پایدار شدن می باشد اما لزوماً این مورد نمی باشد.
شرکتهای رقیب می توانند وارد بازار شوند با منابعی که توانایی دارند مزیت رقابتی قبلی را باطل کنند که در نهایت منافع را برای شرکتهای قبلی کاهش می دهد.
اساساً در زمینه رقابت پایدار سود و منافع از زمان مستقل است. در عوض مزیت رقابتی پایدار است هنگامی که تلاش رقبا برای ارائه مزایای رقابتی تکراری باشد. هنگامی که اعمال تقلیدی بدون اخلال در مزیت رقابتی شرکت به پایان رسید استراتژی شرکت را می توان پایدار نامید. این دیدگاه در تضاد با دیدگاه های دیگر می باشد که بیان می کنند مزیت رقابتی زمانی پایدار است که بتواند سود باز گشت سرمایه را در دراز مدت فراهم کند.
۳-۷- طبقه بندی منابع
در بررسی مجموع منابع یک شرکت barney 1991 و panadian وmahoney در سال ۱۹۹۲ چندین طبقه بندی را پیشنهاد کردند که ما در اینجا از آنها اقتباس کرده ایم:
منابع فیزیکی مانند گیاهان، مراکز توزیع، موجودیها و…
منابع انسانی مانند اپراتور دستگاه ها، مدیران تولید، دانشمندان و …
منابع مالی مانند پول نقد، حجم بدهی، در دسترس بودن سهام و …
منابع تکنولوژی اطلاعات مانند سیستم مدیریت موجودی، شبکه ارتباطات، سیستم مدل سازی زنجیره تامین و …
منابع بازاریابی مانند سهم بازار، شناخت نام های تجاری ، حسن نیت و …
منابع سازمانی مانند سیستمهای آموزش، فرهنگ سازمانی و …
منابع حقوقی مانند اختراعات، کپی رایت، قراردادها و .
به جز منابع حقوقی این دسته بندیها در ادبیات RBV مورد توجه بوده اند که کتابها و مقالات متعددی در این زمینه نوشته شده است. بدیهی است بسیاری از منابع مانند گیاهان ، اپراتور ماشین و نقدینگی ملموس و دارای کاراکترهایی برای اندازه گیری می باشند ولی منابع دیگر مانند دانشمندان و فرهنگ سازمانی ناملموس بوده و دارای خصوصیانی هستند که حداقل به طور مستقیم قابل اندازه گیری نمی باشند. یک چالش برای مدلسازی این است که رویکردی توصیفی برای اندازه گیری تاثیر منابع ناملموس بر روی استراتژی های شرکت در نظر بگیریم.
شناخت و ارزیابی نقش منابع تکنولوژی اطلاعات در شکل گیری استراتژیهای شرکتها اثبات شده است. تجزیه و تحلیل های اخیر با بهره گرفتن از اصول RBV نشان می دهد که منابع IT لازم هستند اما کافی نمی باشند. منابع IT از انواع دیگر منابع متقاوت هستند به دلیل اینکه آنها برای مدیریت منابع دیکر به خدمت گرفته شده اند و ارزش ذاتی ندارند.
به دلیل تاثیر زیادی که منابع ارزشمند شرکتها در محیط امروزی با تغییرات جدید تکنولوژی برموقعیت رقابتی شرکتها گذاشته است RBV چنین دسته بندی و کلیه الگو ها و قراردادهای مربوط به حفاظت منابع را پذیرفته است.
۳-۸- موانع تقلید از منابع
منابع و یا عوامل و فاکتورهای موجود به شرکت در انجام فعالیت هاو عملکردهایش کمک می کند، و چنانچه این عوامل و منابع به صورت فاکتور های جدا و تفکیک شده در نظر گرفته شوند به بهره وری نخواهند انجامید در نتیجه هماهنگی منابع بسیار مهم است.
روشی را که از طریق آن یک شرکت مانعی برای ایجاد تقلید بوجود می آوردبه عنوان “مکانیزم منزوی” شناخته می شود و بازتاب آن بر جنبه هایی چون فرهنگ سازمانی، امکانات و ظرفیت های مدیریتی، اطلاعات و حقوق مالکیت خواهد بود.
King اشاره به این دارد که ابهامات علی شرکت ممکن است منجر به مزیت رقابتی پایداری برای برخی شرکت ها شود. ابهام علی زنجیره ای است که به توضیح درجه ای که تصمیم گیرندگان به درک ارتباط ورودی و خروجی های سازمانی می رسند می پردازد. استدلال آنها این است که ناتوانی رقبا در فهمیدن دلیل عملکرد برتر دیگری به سازمانی که در حال حاضر عملکرد بهتری دارد کمک می کند تا به یک مزیت رقابتی پایدار دست یابد.
چه چیزی سبب ناتوانی در درک علت عملکرد برتر سازمان می شود؟ آیا این مربوط به نتیجه عملکرد شرکت است؟ holly and Greely اشاره می کنند که وضعیت اجتماعی برخی منابع خاص به عنوان عنصر بوجود آورنده مکانیزم تفکیکی است و علاوه بر این اشاره دارد به سه ویژگی منابع خاص به عنوان عنصر پشتیبان سناریو ابهام علی که tacitness پیچیدگی ( مورد استفاده قرار گرفتن تعداد زیادی از منابع مربوط به هم ) و منحصر بودن ( ارتباط منابع خاص به فعالیت های خاص) که در نهایت این سه ویژگی در سد رقابتی نتیجه بخش خواهد بود.
با توجه به تعریف قبلی مزیت رقابتی که به عملکرد برتر نظر دارد و وابسته به منابع سازمان است و نوشته های تکمیلی King ما به این نتیجه می رسیم که ابهامات علی درون سازمانی مربوط به منابع به ایجاد مزیت رقابتی در سطح پایدار می انجامد. علاوه بر این توضیح می دهد تا چه حدی رقبا متوجه می شوند که منابع، پشتیبان عملکرد برتر تعیین کننده پایداری قدرت مزیت رقابتی خواهند بود.
حتی پس از شناسایی منابع با ارزش، ممکن است یک شرکت بر اساس وضعیت اجتماعی آن منابع و یا بیشتر در دسترس بودن جایگزین، از این اصل پیروی نکنند. منابع مشخص همچون شهرت کمپانی بسته به راهی است که در طی زمان کسب شده و این از مواردی است که شاید رقیب قادر به تقلید از آن نباشد. و بر سر این موضوع بحث می باشد که شاید برخی از منابع که حتی مورد پیروی و تقلید هم قرار گرفته است همان تاثیر را نداشته باشد چنانچه بیشترین نتیجه و تاثیر از همان منابع مشابه طی مدت زمان بیشتری بدست آمده است و از اینرو این گونه تقلید ها موفق نخواهد بود. با در نظر گرفتن شهرت به عنوان یکی از این منابع آیا توجیهی است که یک شرکت در اولین جنبش در بازار یک مزیت رقابتی را در دست داشته باشد؟ آیا یک تازه وارد موقعیت و شانس کسب این مزیت رقابتی را می تواند داشته باشد؟ kin and Park سه عامل را به عنوان امکان برتری کهنه کاران نسبت به تازه واردین به بازار معرفی می کنند. اول اینکه آنها تکنولوژی و علم چگونه عمل کردن برای عملکردی در سطح برتر را دارند. دوم اینکه این گروه ظرفیت ها و قابلیت هایی را بر اثر گذر زمان کسب کرده اند که از این رو دارای قدرت عملکرد و برتری نسبت به تازه واردین هستند. سوم اینکه هزینه های احتمالی ناشی از تعویض، که مشتری باید بپردازد در صورتیکه خواهان انتخابی دیگر باشد سبب می شود که شانس تسلط بر بازار از تازه واردین گرفته شود و در نتیجه سازمانها و شرکتهایی با قدمت بیشتر را بر بازار مسلط خواهد کرد. شناخت و وفاداری مشتریان سود معنوی است که این گروه از سازمانهای کهنه کار از آن سود می برند.
با این وجود تازه واردین از مزیت تحول تکنولوژی بصورت تکاملی که همان نوآوری ها بر اساس پیشرفتهای دوره گذشته است بر خوردارند و اگر چه کهنه کاران از مزیت منابعی خاص به موجب طول زمان در بازار سود می برند ولی تغییرات و تحولات سریع محیط از نظر تکنولوژی و فناوری ممکن است منجر به منسوخ شدن و محدود کردن سلطه شرکتها شود. تازه واردین ممکن است با مطابقت کردن با دستاوردهای فن آوری و بالا بردن فشار رقابت به دنبال کسب مزیت رقابتی از طریق منسوخ کردن و بی اعتبار کردن منابع و قابلیت های سازمانهای قدیمی باشند.
به طور خلاصه دستاوردها و نوآوریهای تکنولوژی با به حداقل رساندن مزایای قدیمی باعث تغییر چشم انداز و افق صنعت و بازار می شود. اگر چه در بازاری که تکنولوژی نقش فعال و داینامیکی را بازی نمی کند سود پیشگامان غلبه خواهد کرد.
با تحلیل پیشرفته ذکر شده در دیدگاه منبع محور به مشخصه استثنایی می رسیم که مزیت رقابت پایدار در محیطی که در آن رقابتی وجود ندارد بدست می آید. با توجه به ویژگیهای دیدگاه منبع محور، رقابت سازمانها به منظور عملکرد در سطحی که به صورت رقابتی قابل ملاحظه مطرح شود برای متصدیان بازار، تا زمانی که منابع مورد نیاز برای عملکرد در سطحی که تهدید و در نتیجه رقابت را ایجاد می کند، نداشته باشد ممکن نخواهد بود.
از طریق موانع تقلید، متصدیان متوجه خواهند شد که شرکت های رقیب به سطحی برای عملکرد در یک مسیر مشابه نخواهند رسید. به عبارت دیگر، پایداری در حفظ برتری با فاصله کنم از طریق اجازه ندادن به دیگر سازمانها در رقابت در سطحی مشابه است. در زمانی که رقابت فعال شود، مزیت رقابتی تا زمانی که دو یا چند شرکت شروع به عملکرد در سطحی برتر برای از بین بردن امکان تسلط یک شرکت دیگر نکنند، بی اثر خواهد بود و در نتیجه هیچ سازمانی از مزیت رقابتی برخوردار نخواهد شد.
۳-۹- توسعه منابع برای آینده
بر اساس نوشته های ذکر شده در بالا RBV درکی راجع به منابع منحصر به فرد ایجاد می کندکه موجب عملکرد بهتر شرکت و در نهایت به ایجاد مزیت رقابتی منجر می گردد.
توسعه پایدار چنین مزیت رقابتی توسط توانایی رقبا در تقلید از چنین منابعی تعیین می شود. به دلیل نوسانات در بازارممکن است منابع موجود در یک شرکت برای تسهیل نیازمندیها و بازار آینده کافی نباشند در چنین شرایطی یک نیاز حیاتی برای اصلاح و توسعه منابع، بر خورداری از رقابت در بازار آینده می باشد.
یک سازمان باید از فرصتهای کسب و کار با بهره گرفتن از منابع موجود بهره برداری کند در حالی که به تولید و توسعه یک مجموعه جدید از منابع برای حفظ رقابت در بازار آینده می پردازد از این رو یک سازمان باید به مدیریت و توسعه منابع توجه داشته باشد.
این نوشته ها توضیح می دهد که به منظور حفظ مزیت رقابتی، توسعه منابع ضروری است و این ما را ملزم می کند تا توانایی خود را برای پایدار کردن عملکرد بهتر بالا ببریم.
صنایع مختلف و بازارهای گوناگون نشان می دهد که در عدم اطمینان بالا و به منظور باقی ماندن در آستانه رقابت، وجود منابع جدید بسیار ضروری و نیاز به بروز رسانی منابع یک اصل و حرفه مدیریتی است.
فصل چهارم - مدل ریاضی
۴-۱- برنامه ریزی ریاضی
برنامه ریزی ریاضی به انتخاب عناصر بهینه از یک مجموعه از آلترناتیوهای قابل‌دستیابی می‌پردازد. به عبارت بهتر، به دنبال یافتن بهترین مقدار قابل دستیابی از یک تابع هدف تعریف شده بر یک دامنه معین از مقادیر است. در ساده‌ترین حالت، هدف، حداقل یا حداکثرسازی یک تابع حقیقی‌، با انتخاب نظام‌مند مقادیر حقیقی یا اعداد صحیح از یک مجموعه از مقادیر ممکن است. ساده‌ترین مثال، استفاده از یک تابع هدف حقیقی مقدار است.
تعمیم تئوری بهینه‌سازی و تکنیک‌های فرمول‌بندی بخش بزرگی از ریاضیات کاربردی را شکل می‌دهد. تحقیق در عملیات، برنامه ریزی با اعداد صحیح و مختلط، مدل‌های شبکه‌ای، تئوری کنترل، برنامه‌ریزی غیرخطی، نظریه صف و برنامه ریزی پویا برخی شاخه‌های ریاضیات کاربردی مرتبط با بهینه‌سازی هستند که امروزه در مدیریت و اقتصاد کاربرد وسیعی دارند.
۴-۲- تاریخچه
اولین تکنیک بهینه‌سازی را کارل فردریش گاوس ابداع کرد. اما عمده اصطلاحات مورد استفاده در این حوزه به دوره معاصر بر‌می‌گردد. اصطلاح برنامه ریزی خطی‌ را نخستین بار جرج دانتزیگ در ۱۹۴۰ میلادی به‌کاربرد. اصطلاح برنامه‌ریزی در حوزه بهینه‌سازی به معنای برنامه‌نویسی برای کامپیوتر نیست، با این همه، رایانه‌ها، امروزه به شکل گسترده‌ای در حل مسائل ریاضی مورد استفاده قرار می‌گیرند. ریشه این اصطلاح به کاربرد واژه «برنامه» در ارتش ایالات متحده برمی‌گردد که در اشاره به طرحهای لجستیک و آموزشی به کار می‌رفت که دانتزیگ آن را مورد مطالعه قرار می‌داد.
۴-۳- شاخه های اصلی برنامه ریزی ریاضی
برنامه‌ریزی محدب به بررسی حالتی می‌پردازد که تابع هدف محدب است و قیودی اگر وجود داشته باشند یک مجموعه محدب را شکل می‌دهند. می‌توان آن را حالت خاصی از برنامه‌ریزی غیرخطی یا تعمیمی از برنامه‌ریزی درجه دوم محدب دانست.
برنامه‌ریزی خطی نوعی از برنامه ریزی محدب است که به بررسی مواردی می‌پردازد که در آن تابع هدف خطی است و مجموعه قیود با بهره گرفتن از معادلات و نامعادلات خطی مشخص می‌شود. چنین مجموعه‌ای اگر کران‌دار باشد چندوجهی یا کثیرالوجوه خوانده می‌شود.
برنامه‌ریزی مخروط مرتبه دوم نوعی از برنامه ریزی محدب است که شامل انواع خاصی از برنامه‌های درجه دوم است.
برنامه ریزی شبه‌معین نوعی از برنامه ریزی محدب و تعمیمی است از برنامه‌ریزی خطی و درجه دوم که متغیرهای تحت بررسی آن، ماتریس‌های شبه‌معین است.
برنامه‌ریزی مخروطی شکل عمومی برنامه‌ریزی محدب است. برنامه‌ریزی خطی، برنامه‌ریزی مخروط مرتبه دوم و برنامه ریزی شبه‌معین را می‌توان به‌عنوان حالت خاصی از این نوع برنامه ریزی دانست.
برنامه‌ریزی عدد صحیح به بررسی آن دسته از برنامه‌ریزی‌های خطی می‌پردازد که در آن همه و یا برخی از متغیرها، تنها مقادیر صحیح اتخاذ می‌کنند.
برنامه ریزی درجه دوم در تابع هدف آن جملات از مرتبه دو ظاهر می‌شوند، درحالیکه مجموعه مقادیر ممکن به‌وسیله معادلات و نامعادلات خطی مشخص‌نمایی می‌شود. حالات خاصی از تابع هدف را می‌توان تحت برنامه ریزی محدب ‌بررسی کرد.
برنامه‌ریزی غیرخطی به بررسی مواردی می‌پردازد که در آن تابع هدف یا قیود و یا هردوی آنها حاوی بخشی غیرخطی هستند.
برنامه‌ریزی تصادفی به بررسی مواردی می‌پردازد که در آن برخی قیود یا پارامترها به متغیرهای تصادفی بستگی دارند.

در قرآن کریم در سوره مبارکه عبس آیه ۲۴ می فرماید :
فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَى طَعَامِهِ‌ (۲۴)
پس انسان باید به خوراکش با تأمل بنگرد.
در ذیل این آیه در روایتی از امام باقر(علیه السلام) به نقل از بحارالانوار جلد۲ صفحه ۹۶ در تفسیر طعامی که باید در آن دقت کرد ، آمده است: عِلمُهُ الذی مِمَن یأخُذُه (در دریافت علم ببیند آن را از چه کسی دریافت می کند)
نظربه اهمیت علوم اکتسابی و مبادی آن روایت مذکور اهمیت سنجشگری در دریافت های شناختی را بیان می کند.
در روایتی دیگر در کتاب المحاسن، ج‏۱، ص: ۲۲۹ از حضرت مسیح (علی نبینا و آله و علیه السلام) آمده است:
خُذُوا الْحَقَّ مِنْ أَهْلِ الْبَاطِلِ وَ لَا تَأْخُذُوا الْبَاطِلَ مِنْ أَهْلِ الْحَقِّ کُونُوا نُقَّادَ الْکَلَامِ
حق را از اهل باطل بگیرید ولی باطل را از اهل حق نگیرید! نقد کننده سخن باشید!
۲-۲-۳-تفکّر در لغت
«تفکر» مصدر ثلاثی مزید از ماده «ف‌ک‌ر» است. راغب اصفهانی در بیان معنای فکر می‌گوید:
فکر قوه‌ای است که علم را به سوی معلوم رهنمون می‌شود و تفکر، به حرکت درآوردن این قوه بر اساس نظر عقل است که فقط برای انسان، امکان‌پذیر است نه حیوان. تفکر فقط در چیزی به‌کار می‌رود که تصویر کردن آن در قلب، ممکن باشد؛ به همین خاطر روایت شده است که: «تَفَکَّروا فی آلاءِ اللهِ وَ لا تَفَکَّروا فی اللهِ» زیرا خداوند از اینکه در قالب صورتی توصیف شود منزه است. (راغب اصفهانی، ۱۴۱۶: ماده فکر)

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در جمع‌بندی گفتار لغت‌شناسان درباره «تفکر» می‌توان گفت، تفکر تلاشی روشمند در به کار گرفتن قوه اندیشه در موضوع معینی به منظور نیل به شناختی از آن موضوع است که تصویرپردازی آن در ذهن، امکان‌پذیر باشد(کلانتری،۱۳۸۶)
۲-۲-۴-مفهوم تفکّر در قرآن
برای بررسی مفهوم تفکر باید همه واژه های مترادف و هم ارز این مفهوم را بررسی کنیم روش کار چنین است که ابتدا سیاق همه آیاتی که در آنها مشتقات ماده « ف ک ر » به کاررفته است، استخراج و سپس، از این آیات مفهوم‌یابی شود.
مفهوم کلی کلمات بسیاری در قرآن به مفهوم اندیشیدن و فکر کردن مرتبط است که در این مبحث باید ارتباط آنها و حدود و ثغور هر یک را بررسی کرد. مثلًا در قرآن دو واژه « تدبر» و « تذکر» پا به پای « تفکر» مطرح شده اند که نمی توان مفهوم تفکر را بدون توجه به معنای آن دو دریافت. ضمنا لازم است برای رسیدن به دیدگاهی جامع، رابطه تفکر را با مفاهیم هم ارز و متضادش بررسی نمود، همچنین زمینه ها، لوازم، عوامل تقویت و تضعیف، موانع و پیامدهای تفکر را نیز مورد ارزیابی قرار داد.
در این بخش، طبق اصل« تعرف الأشیاء بأضدادها » کلماتی را هم که به ظاهر با « تفکر» متضاد هستند، مد نظر قرار می دهیم. به این منظور ریشه هایی را در قرآن پیدا می کنیم که مفهومی عکس مفهوم « تفکر» داشته باشند. در بین تفاسیر، « المیزان» مفصل تر از همه به این بحث پرداخته که مجموع آنها را « مهدی حائری تهرانی» در « تفکر در قرآن » آورده است. علامه طباطبایی(ره) در این مباحث، از روش منطقی و فلسفی بهره می گیرد ؛ زیرا شیوه تفکر را همان روش منطقی می داند. (لسانی، ۱۳۸۸)
با بررسی آیات نتیجه می گیریم که، مشتقات واژه فکر در هجده آیه از آیات قرآن به کار رفته است. (عبدالباقی، ۱۳۶۴: ‌ماده فکر). همه موارد استعمال این واژه در قرآن، از ابواب ثلاثی مزید است که در یک مورد (مدّثر، ۱۸) در قالب فعل ماضی باب تفعیل (فکّر) و در بقیه موارد، در قالب فعل مضارع از باب تفعُّل استعمال شده، که بیشترین کاربرد آن هم در صیغه جمع مذکر غایب آن (یتفکّرون) است. کاربرد مصدری این مادّه در آیات قرآن دیده نمی‌شود.(کلانتری، ۱۳۸۶). به عبارت دیگر در قرآن کریم، به جز افعال « فکّر»، « یَتَفَکّرون »،« تَتَفَکّرون »، « یَتَفَکَّروا » و « تَتَفَکَّروا »، اشتقاق دیگری از ماده « ف ک ر» به چشم نمی خورد؛ یعنی قرآن ماده « ف ک ر» را فقط در دو باب « تفعیل » (۱ بار )و « تفعّل » ( ۱۷ بار ) آورده است(لسانی، ۱۳۸۸). که هر کدام در جای خود بررسی خواهد شد.
قرآن کریم افزون بر واژه « تفکر » الفاظی مترادف آن به کار برده است. شاید فلسفه وجود کلمات مترادف آن باشد که برای هر معنا به اعتبار صفات گوناگونش، واژه هایی متفاوت وضع شده است. مثلًا خانه را به اعتبار محل نزول بودنش « منزل »، به جهت محل سکینه و آرامش بودنش « مسکن » و به خاطر محل بیتوته بودنش « بیت » می گویند (المبارک، ۱۹۹، به نقل از لسانی ۱۳۸۸)
برخی عقیده دارند که کلمات مترادف، زبان را از نظر واژگان غنی میکنند و اختلاف الفاظ وجود چند کلمه برای یک معنا و مفهوم واحد سبب میشود که معانی، بهتر در قلوب جای گیرند و مفاهیم، بهتر در اذهان رسوخ کنند. (عائشه عبدالرحمن، ۱۹۴ و ۱۹۵، به نقل از لسانی،۱۳۸۸)
با رجوع به قرآن نتیجه می گیریم که ترادف در زبان عربی معنا و مفهومی ندارد، بلکه هر لفظ، مفهومی خاصی دارد که هیج لفظ دیگری نمیتواند جای آن را بگیرد( لسانی فشارکی، ۸۴ و ۸۸) بنابراین بهتر است به جای واژه ترادف از اصطلاح « حوزه معنایی » استفاده کنیم.
به عبارت دیگر دستیابی به مفهوم تفکّر در قرآن بدون در نظر گرفتن عبارات همتراز و عبارات معارض آن میسّر نخواهد شد.
۲-۲-۵- رابطه مفهوم قرآنی « تفکّر» با « تعقّل» و مراتب آنها
در لغت عرب « عقل » به معنای « بند » و « بازداری » است. « عَقَلَ لِسانَه » یعنی: جلوی زبانش را گرفت. « مَعقَل » نیز به معنای دژ و بارویی است که شهر را از نفوذ دشمن باز می دارد. به همین سیاق معنای عقل در سایر مشتقات آن نیز ملحوظ است. متضاد کلمه عقل، در لغت عرب، « جهل » است و جهل در اصل به معنای « عمل ناسنجیده » یا « عمل بدون تأمل » است.
در قرآن عقل ورزی مراتب مختلفی دارد. پایین ترین مرتبه تعقل در قرآن با عبارت « ظنّ » مترادف گشته است. در جایی که قرآن کریم کسانی که در شناخت های خود، به علم و یقین نرسیده اند را دعوت به گمان عاقلانه می کند، و در سوره مطففین آیه ۴ می فرماید:
أَلاَ یَظُنُّ أُولٰئِکَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ‌ (۴)
آیا آنها گمان نمی‌کنند که برانگیخته می‌شوند؟
اعتنا به این احتمال از نظر قرآن یک گمان عاقلانه به شمار رفته، چرا که می تواند به هدایت (ایمان به معاد) رهنمون کند(باقری، ۱۳۹۱)
در مرتبه بالاتر قرآن از استماع و تفکر و تعقل و تذکّر در یک حوزه معنایی استفاده می کند که به نمونه هایی از آیات، اشاره می کنیم.
در سوره یونس، آیه ۶۷ می خوانیم:
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ اللَّیْلَ لِتَسْکُنُوا فِیهِ وَ النَّهَارَ مُبْصِراً إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَسْمَعُونَ‌ (۶۷)
او کسی است که شب را برای شما آفرید، تا در آن آرامش بیابید؛ و روز را روشنی بخش (تا به تلاش زندگی پردازید) در اینها نشانه‌هایی است برای کسانی که متعمّقانه گوش فرا می دارند!
در سوره نحل، آیات ۱۱ تا ۱۳ می خوانیم:
یُنْبِتُ لَکُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَ الزَّیْتُونَ وَ النَّخِیلَ وَ الْأَعْنَابَ وَ مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَآیَهً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ‌ (۱۱)
خداوند با آن (آب باران)، برای شما زراعت و زیتون و نخل و انگور، و از همه میوه‌ها می‌رویاند؛ مسلماً در این، نشانه روشنی برای اندیشمندان است.
وَ سَخَّرَ لَکُمُ اللَّیْلَ وَ النَّهَارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ‌ (۱۲)
او شب و روز و خورشید و ماه را مسخّر شما ساخت؛ و ستارگان نیز به فرمان او مسخّر شمایند؛ در این، نشانه‌هایی است (از عظمت خدا) برای گروهی که عقل خود را به کار می‌گیرند!
وَمَاذَرَأَ لَکُمْ فِی الْأَرْضِ مُخْتَلِفاً أَلْوَانُهُ إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَآیَهً لِقَوْمٍ یَذَّکَّرُونَ‌ (۱۳)
(علاوه بر این،) مخلوقاتی را که در زمین به رنگهای گوناگون آفریده نیز مسخّر (فرمان شما) ساخت؛ در این، نشانه روشنی است برای گروهی که متذکّر می‌شوند!
در هر چهار آیه فوق، به نشانه های آفاقی افعال الهی اشاره کرده و بیان می دارد که این نشانه ها برای مستمعان، متفکران و عاقلان و متذکران، کاشف از قدرت خداوند است. در مفاهیم و مفادّ آیات فوق تفاوت معناداری مشاهده نمی شود. لیکن از توالی این آیات مستفاد می شود که این چهار وصف و عبارت حاکی از یک سیر معرفتی در حرکت عقلانی است. به عبارت دیگر استماع، تفکر، تعقل و تذکر که هر کدام از افعال قلب می باشند ( آیه ۲۸سوره رعد، آیه ۴۶سوره حج، و آیه ۷سوره اعراف )، در صورت سلامت قلب از حجاب ها، فردی را که به استماع (گوش فرا دادن متعمّقانه ) آیات الهی پرداخته و درآن ها به تفکر(جزءنگری) پرداخته، به تعقل(کل نگری) واداشته و به مقام تذکر (درک جریان ربوبیت حق تعالی در خلقت) که بالا ترین مرتبه می باشد، نایل می کند. از نمونه تقارن های کاربردی استفاده تفکر و تعقل در مواجهه با نشانه های الهی را می توان در آیات دیگری نیز مشاهده نمود(آیات ۲۱۹ و ۲۲۱ بقره، آیه ۲۶۶سوره بقره و آیه ۶۱ سوره نور و… )
در روایتی از امام علی علیه السلام در ارتباط تفکر و تعقل، آمده است( بحارالانوار جلد ۱ صفحه ۹۶) :
العقول ائمۀالافکار، والافکارائمۀالقلوب، والقلوب ائمۀالحواس، والحواس ائمۀالاعضاء
«عقل ها پیشوایان افکار و افکار پیشوایان قلب ها و قلب ها پیشوایان حواس و حواس پیشوایان اعضاء می باشند.»
برگرفته از حدیث فوق در تأیید آیات مذکور، چنین برداشت می شود که تفکر مرتبه ای جزیی تر از تعقل در نظام ادراکی انسان دارد. به عبارت دیگر تفکر ادراک جزئیات و تعقل ادراک کلیات بر مبنای قواعد پیشین است.
۲-۲-۶-سیر تفکر انتقادی در تربیت اسلامی
همانطور که اشاره شد، حواس ظاهری ، قوه خیال ، وهم ، تفکر و تعقل و تدبر ، قوایی هستند که خداوند در وجود انسان به امانت قرار داده تا با بهره گرفتن از این قوا راه هدایت و کمال را بپیماید و در مقام نظر، به شناخت صحیح و در مقام فعل ، به عمل مبتنی بر آگاهی و منطبق با معیار صحیح نایل شود. این مبادی شناختی یا پدیده های درونی(انفسی) و بیرونی(آفاقی) جریان خلقت می باشد و یا رخداد های انسانی پدیدآمده، که نحوه مواجهه انسان با هردو پدیده در نحوه شکل گیری شاکله او اثر گذار است. برای این حرکت استعلایی، تکوین تفکر سنجشگرانه و نقادانه در مبادی شناختی و اعمال خارجی مبتنی بر نظام معیار الهی، انسان را به درک نظام کلی صحیحی منتقل می سازد، که از این ادراک کلی و رهیافت منجر به آن به «تعقل انتقادی» تعبیر می کنیم؛ که در ذیل مراحل تعقل انتقادی در منابع اسلامی بررسی می شود.
۲-۲-۶-۱-مراحل تفکر و تعقل انتقادی
۲-۲-۶-۱-۱-مرحله اول : سمع و نظر نقادانه
در آیات قرآن در موارد بسیاری، برای رسیدن به درک ربط پدیده های پیرامونی با مبدأ خلقت، انسان را به شنیدن دقیق ( القاء سمع و استماع ) و نظرکردن عمیق در خلقت و رخدادهای انسانی دعوت می کند و این دو رویکرد را ابزار های مقدماتی شناخت و حصول علم و آگاهی معرفی کرده و در سوره مبارکه نحل می فرماید :
وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَارَ وَ الْأَفْئِدَهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ‌ (۷۸)
و خدا شما را از شکم مادرانتان بیرون آورد در حالی که چیزی نمی دانستید، و برای شما گوش و چشم و قلب قرار داد تا سپاس گزاری کنید.
در سوره اعراف با تقبیح عدم شنیدن عمیق در مواجه با حقایق می فرماید:
وَ لَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَ یَفْقَهُونَ بِهَا وَ لَهُمْ أَعْیُنٌ لاَ یُبْصِرُونَ بِهَا وَ لَهُمْ آذَانٌ لاَ یَسْمَعُونَ بِهَا أُولئِکَ کَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ‌ (۱۷۹)

- برای مطالعه بیشتر در باب مساله صلاحیت در حقوق بین المللی کیفری ر.ک : علی خالقی، جستارهایی از حقوق جزای بین الملل، موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش، چاپ اول ۱۳۸۸ صص ۲۵ تا ۴۸ ↑

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

- مواد ۴۹ ، ۵۰، ۱۲۹ و ۱۴۶ کنوانسیونهای چهارگانه ژنو تکلیف به تعقیب را متوجه دولتها نموده است و در عین حال به دولت محل دستگیری مرتکب حق داده است که یا خود به محاکمه مرتکب بپردازد و یا مرتکب را به یکی از دولتهای متعاهد تحویل دهد البته به شرطی که آن دولت پرونده ای در خصوص فرد مزبور تشکیل داده باشد.
بند ج/۳ از قطعنامه Krakow مقرر داشته است که دولت محل دستگیری فرد باید پیش از اعمال صلاحیت جهانی از دولتهای محل وقوع جنایت و دولت متبوع مرتکب استعلام نماید که آیا برای تعقیب و محاکمه فرد مورد نظر آمادگی دارند و یا خیر. در صورتی که صراحتاً دولتهای مزبور تمایل و توانایی به اجرای صلاحیت نداشته باشند سپس دولت محل دستگیری اقدام به رسیدگی خواهد نمود.
نگاه کنید به:
www.idi-iil.org/idiE/resolutionsE/2005-kra-03-en.pdf ↑
- Year Book of Internacional Law Commission 1992, Vol 2, A/CN.4/SER.A/1992/Add. 1 p 52, Para 7. ↑
- Jan England ↑
- البته در مقام تشکیک نسبت به این موضوع می توان گفت که ماده ۸۰ اساسنامه الزامی برای دولتها در رعایت میزان مجازات منطبق با موازین اساسنامه ایجاد نکرده است. ↑
- Report of the ad hoc committee on the establishment of an International court, 1995, A/50/22 Para. 92 ↑
- قاضی (شریعت پناهی)، دکتر ابوالفضل، بایسته های حقوق اساسی، نشر میزان چاپ چهاردهم، بهار ۱۳۸۳ صفحه ۷۷ ↑
- شریفی طرازکوهی، حسین، قواعد آمره و نظم حقوقی بین‌المللی، انتشارات وزارت امور خارجه، تهران، ۱۳۷۵، ص ۲۳ ↑
- پیشین، ص ۲۷ ↑
- آنتونیو کاسسه، حقوق بین الملل در جهانی نامتحد، ترجمه مرتضی کلانتریان، (تهران – ۱۳۷۰) ص ۶۰ به بعد ↑
- بیگ زاده، ابراهیم، بررسی جنایات نسل کشی و جنایات بر ضد بشریت در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی، از مقالات کتاب آل حبیب، اسحاق، پیشین، ص ۶۸ ↑
- ضیایی بیگدلی، ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق بین الملل عمومی، انتشارات گنج دانش، (تهران - ۱۳۷۴) ص ۱۲ ↑
- قاضی (شریعت پناهی)، دکتر ابوالفضل، پیشین، صفحه ۷۹ ↑
- استانیسلاو پلاوسکی، اصول اساسی حقوق بین الملل کیفری، ترجمه دکتر علی آزمایش، جزوه درسی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، سال تحصیلی ۸۳-۸۲، دانشکده حقوق دانشگاه تهران، صص ۷۵ و ۷۶٫ ↑
- Report of the united nations secretary general pursuant to the statement adopted by the summit meeting of the security council on 31^st January 1992, A/47/277- S/24111 Para 17. ↑
- حتی اگر نگوییم که مفهوم حاکمیت مطلق تغییر کرده است لااقل باید بگوییم که اساسنامه دیوان بین المللی کیفری در فرازهایی به ویژه مقررات ناظر بر اصل صلاحیت تکمیلی و نفی مصونیت، مدعی آن شده است. ↑
- برای مطالعه بیشتر در ارتباط با جنبه های ایجابی الحاق دولتها به دیوان ر.ک:
Tamas Vince Adani, international relations and introduction to international criminal court, Articles to symposium on complementarity in The University of Amsterdam 2009
و : فخر بناب، الحاق ایران به اساسنامه رم برای تاسیس دیوان کیفری بین المللی موانع و مقتضیات، رساله دکتری دانشگاه تربیت مدرس ۱۳۸۵ ↑
- در اسناد بین المللی متعددی از جمله کنوانسیون ضد تبعیض نژادی در پاراگراف ب از ماده ۴ ،کنوانسیون اول ژنو در پاراگراف دوم ماده ۴۹ ، کنوانسیون دوم ژنو در پاراگراف ۲ ماده ۵۰ ، کنوانسیون سوم ژنو در پاراگراف دوم ماده ۱۲۹ ، کنوانسیون چهارم ژنو در پاراگراف دوم ماده۱۴۶ و کنوانسیون ضد تبعیض نژادی در پاراگراف ۱ ماده ۶ و دیباچه اساسنامه دیوان، بر تعهد نخستین دولت بر تعقیب و کیفر مرتکبان جنایات بین المللی در مراجع ملی تاکید ورزیده اند ↑
- به نحوی که منشور ملل متحد در ماده ۲ به این مهم تصریح نموده است:
« ماده ۲- سازمان و اعضای آن در تعقیب مقاصد مذکور در ماده اول بر طبق اصول زیر عمل خواهند کرد:
۱-     سازمان برمبنای اصل تساوی حاکمیت کلیه اعضاء آن قرار دارد. ……
۷-   هیچیک از مقررات مندرج در این منشور، ملل متحد را مجاز نمی‌دارد در اموری که ذاتاً جزو صلاحیت داخلی هر کشوری است دخالت نماید و اعضاء را نیز ملزم نمی‌کند که چنین موضوعاتی را تابع مقررات این منشور قرار دهند لیکن این اصل به اعمال اقدامات قهری پیش‌بینی شده در فصل هفتم لطمه وارد نخواهد آورد.» ↑
- Michael. J. Struett, The transformation of state sovereignty rights and responsibilities under the Rome statue for the ICC, Chapman L. Rev, Vol. 8 (2005) P. 182 ↑
- دیوان بین المللی دادگستری در رای مورخ ۲ فوریه ۱۹۷۰ ، در قضیه بارسلونا تراکشن (اسپانیا – بلژیک) نظر روشنگرانه ای ارائه نمود که ناظر بر تقسیم دوگانه تعهدات بین المللی دولتها میباشد و بر اساس آن بعضی از تعهدات دولتها بدلیل اهمیت آن برای جامعه بشری به گونه ای است که کلیه کشورها در رعایت و اجرای آن ذینفع هستند . دیوان در این رای مقرر نمود که : باید یک تفکیک اساسی فیمابین تعهدات دولتها نسبت به جامعه جهانی در کل و تعهدات دولتها در مقابل یکدیگر در چارچوب روابط دیپلماتیک انجام داد . تعهدات دسته اول ، به لحاظ ماهیت شامل کلیه دولتها میشوند . نظر به اهمیت این حقوق کلیه دولتها میتوانند برای حفظ آنها دارای منفعت حقوقی باشند وچنین تعهداتی را تعهدات عام الشمول میگویند .
دیوان بین المللی دادگستری در قضیه بارسلونا تراکشن ، تعهداتی را عام الشمول اعلام نمود که مانع شدیدترین نقض حقوق بشر میشوند . این تعهدات از غیر قانونی دانستن تجاوز ، نسل کشی و همچنین از اصول و قواعد مربوط به حقوق بنیادین انسان از جمله حمایت بر ضد برده گیری و تبعیض نژادی ناشی میگردند .
این رای دیوان بین المللی دادگستری از این نظر خیلی مهم است که صریحا تمایز آشکار و بنیادی بین قواعد آمره و دیگر قواعد عادی حقوق بین الملل را به رسمیت شناخته است که تعهدات مبتنی بر قواعد آمره به علت اهمیت موضوع آن ، مربوط به تمام جامعه بین المللی میباشد و همه دولتها در حفظ و حراست آنها ذینفع هستند .
دیوان در رای خود مصادیقی را بیان نموده است که البته فهرست کامل این تعهدات در قبال جامعه بین المللی نمیباشد اما بدیهی است که یا اقدام یک دولت برای نقض حقوق اساسی و بنیادین بشر در قالب جنایات بشریت یا ژنوسید ، نقض قواعد آمره به حساب می آید .
مفهوم “جامعه بین المللی در کل” یکی از جنبه های مهم ، رای دیوان در قضیه بارسلونا تراکشن است و به نظر میرسد که منظور از “جامعه بین المللی در کل” جامعه بشری است . زیرا اشاره ای که دیوان در ارتباط با مفهوم تعهدات عام الشمول در کلیت جامعه بین المللی ، به حقوق بنیادین شخص انسان (حمایت بر ضد برده داری و تبعیض نژادی و ارجاع به اسناد بین المللی در مورد اصول و قواعد مربوط به حقوق اساسی بشر) داشته است نشان میدهد که از نظر دیوان ، جامعه بین المللی ، جدای از دولتهای تشکیل دهنده آن وجود دارد. در نتیجه دیوان با این رای خود موجب تقویت تصور حاکمیت جامعه بشری و بشریت شده است . در واقع جامعه بشری بر فراز جامعه بین المللی قرار گرفته ، اما چون سازمان یافته نیست لذا مجبور است مدام بر ساختار جامعه بین المللی دولتها فشار آورد تا آن را دگرگون ( یعنی انسانی ) سازد . همچنین توجه به این واقیت نیز مهم است که مفهوم “جامعه بین المللی دولتها در کل ” ( موضوع ماده ۵۳ کنوانسیون حقوق معاهدات ۱۹۶۹ ) ، در رای دیوان به “جامعه بین المللی در کل ” تغییر یافته است ، زیرا در گذشته انسانها به واسطه دولتهای مطبوع خود شناخته میشدند (که البته هنوز هم کاربرد دارد ) و هیچ گونه سمت مستقلی یرای ایشان متصور نبود اما اهمیت حقوق بشر نشانگر این است که دولت ، انسانی شده است و دولتها متعهد به احترام و تضمین حقوق و آزادیهای بنیادین بشر گشته اند . تا آنجا که یکه از معیارهای مهم ارزیابی نظامهای سیاسی میزان پایبندی دولتها به موازین حقوق بشر شمرده میشود .
بنابراین ، نظم حقوفی جدید موسوم به سیستم جدید حمایت بین المللی از حقوق بشر است که در آن منافع متعارض بین افراد و دولتها مطرح میباشد و به عنوان راه حل ، حاکمیت غایی از آن جامعه بین المللی در کل و نه دولتهای منفرد معرفی شده است و نرمهای متعلق به این جامعه از اولویت برخوردار میباشد که از آن با عنوان نرمهای جهانی یاد میشود و متضمن منافع کل جامعه بین المللی است . این قواعد توسط اکثریت قریب به اتفاق دولتها پذیرفته شده است و دامنه جهانی دارند به این معنا که اکثریت قاطع دولتها یا در فرایند شکل گیری اسناد بین المللی ذیربط شرکت داشته یا بعدا آنها را تصویب کرده و به عنوان قواعد تخلف ناپذیر شناسایی نموده اند . این رویکرد همان تعبیر دیوان بین المللی دادگستری در قضیه بارسلونا تراکشن از دسته قواعد بین المللی است که قواعد آمره نامیده میشوند.
(به نقل از هاله حسینی اکبرنژاد، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی ص ۱۱) ↑
- دیوان در نظر مشورتی ۱۸ می ۱۹۵۱ ، در مورد اعتبار برخی شروط بر کنوانسیون منع و مجازات ژنوسید اگر چه به تعهدات عام الشمول اشاره نکرده ، اما عبارت پردازی آن دارای اهمیت ویژه و قابل توجهی است چرا که از مفاهیمی بهره گرفته که از عناصر ویژگی های قواعد آمره و تعهدات عام الشمول میباشند . دیوان در این نظریه مشورتی اعلام کرد : در کنوانسیون منع ژنوسید ، کشوهای متعاهد منافع خود را دنبال نمیکنند بلکه دولتها همه با هم ، فقط یک نفع مشترک دارند و آن اجرای مشترک اهداف عالیه ای است که فلسفه وجودی آن کنوانسیون را تشکیل و این کنوانسیون برای هدف انسانی و تمدن ساز تصویب شده است ، زیرا از یک سو میخواهد وجود حتی برخی از گروه های انسانی را حفظ کند و از سوی دیگر ، اساسی ترین اصول اخلاقی را اعلام و برای آن ضمانت اجرا در نظر میگیرد . چنین هدفی شناخت گستره جهانی کنوانسیون را الزامی میکند .
بر همین اساس ، دیوان اعمال حق شرط نسبت به کنوانسیون منع ژنوسید را از سوی دولتها غیر قانونی دانسته زیرا ژنوسید مغایر با قواعد اخلاقی و مخالف با روح و اهداف ملل متحد است . همچنین اصول در کنوانسیون ، از جمله اصولی قلمداد شده است که کلیه دولتها را صرفنظر از هر گونه تعهد قراردادی متعهد میکند . بنا بر نظر دیوان ، ممنوعیت ژنوسید مطمئنا یک موضوع نظم عمومی است که از درجات عالی برخوردار بوده و مبتنی بر اخلاق انسانی و وجدان حقوقی جامعه بین المللی است .
(به نقل از هاله حسینی نژاد، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی ص ۱۰ ) ↑
دیوان بین المللی دادگستری در قضیه ساخت دیوار حائل خاطر نشان کرده که دولتها در عملیات نظامی و شبه نظامی که در خاک خود یا در خارج از قلمرو سرزمینشان انجام دهند اساسا میبایست به تعهدات خود بر طبق حقوق بین الملل عرفی پای بند باشند و اصول مندرج در منشور ملل متحد تا حدی انعکاس دهنده حقوق بین الملل عرفی است . در این پرونده اسراییل به بهانه های مختلف از ایفای تعهدات بین المللی خود بر طبق حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه در سرزمینهای اشغالی فلسطین استکناف نموده است . همچنین مدعی بود که میثاق بین المللی حقوق مدنی – سیاسی و میثاق بین المللی حقوق اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی که به امضای اسراییل نیز رسیده اند در سرزمینهای اشغالی قابل اعمال نمیباشند و اسراییل خود را ملزم به رعایت هیچ یک از میثاقها در سرزمینهای اشغالی نمیداند زیرا هدف اصلی این معاهدات حقوق بشری حمایت از افراد در برابر دولت متبوعشان آن هم در زمان صلح می باشد دیوان در این قضیه در رابطه با ماهیت قواعد حقوق بشری تصریح می کند که حمایت های مذکور در میثاق های بین المللی حقوق بشر در زمان جنگ متوقف نمی شود و دولتها باید حقوق افراد انسانی را هم در زمان صلح و هم در زمان جنگ رعایت نمایند. و بر همین مبنا اقدام اسراییل به ساخت دیوار حائل در سرزمینهای اشغالی را نقض جدی حقوق بشر افراد ساکن در آن منطقه از جمله حق انتخاب اقامتگاه ، حق تردد آزادانه و دیگر حقوق قلمداد کرده است .
(به نقل از هاله حسینی اکبرنژاد، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی ص ۱۲) ↑
- موید قاعده آمره بودن jus cogens حقوق بشر دوستانه بین المللی. ↑
-موید قاعده عام الشمول بودن obligation of erga omnus ↑
-برای ملاحظه مفهوم قاعده آمره ر.ک : ماده ۳۵ کنوانسیون معاهدات وین ۱۹۶۹ ↑
- تعهدات عام الشمول بین المللی در نتیجه وجود قواعد آمره ایجاد می گردند. ( Cherif Bassiouni, International criminal Court, p.211. ) ↑
- برای مطالعه بیشتر ر.ک:
Henckaerts, Jean- Marie, Study on customary international humanitarian law: A contribution to the understanding and respect for the rule of law in Armed conflict, International Review of Red Cross, Vol. 85, Number 857 March 2005, pp. 122- 175 ↑
http://www.sandinovive.org/17b/JugmntJune27-86.htm ↑

در زمینه تبلیغات، چندین محقق دریافتند که نگرش مثبت مصرف‌کنندگان نسبت به تبلیغات نگرش مثبت آن‌ها نسبت به محصول را تحت تأثیر قرارمیدهد. (براون و استی من، ۱۹۹۲؛ دنز و پلس مکر، ۲۰۱۰؛ نلسون و همکاران، ۲۰۰۴). در ادامه مطالعات قبلی (درز و زوفریدن، ۱۹۹۷؛ داکوف، ۱۹۹۶؛ هی و لی، ۲۰۰۲) فرض است که وب‌سایت‌ها منعکس کننده ویژگی‌های تبلیغات سنتی بوده و آن‌ها را در همان راهی که ایجاد کرده‌اند تبلیغ می‌کنند. وب‌سایت می‌تواند به‌عنوان یک منبع مهم از علایم که نگرش را نسبت به ارائه‌دهندگان خدمات قبل از مصرف شکل می‌دهد دیده شود.
ریچارد (۲۰۰۵) نشان می‌دهد که سرگرمی سایت بر نگرش سایت تأثیر دارد. در زمینه تبلیغات تلویزیونی، یانگ و پارک (۱۹۸۶) دریافتند که تأثیر سرگرمی (موسیقی پس‌زمینه) در مشارکت تجاری می‌تواند مشارکت سایت را گسترش دهد.
کپلند تمایز بین راحتی، خرید و محصولات تخصصی را مطرح کرد (کپلند، ۱۹۲۴). سایر طبقه بندی محصول عبارت‌اند از: دوام در مقابل محصولات گران قیمت در مقابل محصولات ارزان قیمت. طبقه بندی که به تصویب رسید چارچوب جستجو، تجربه و اعتبار (SEC) در اصل توسط نلسون (۱۹۷۰) معرفی و توسط داربی و کارنی توسعه یافت (۱۹۷۳). اینترنت با اکثریت قریب به اتفاق مصرف‌کنندگان برای جمع‌ آوری اطلاعات استفاده می‌شود و ارزیابی محصول قبل از خرید و یا حین مصرف آن انجام می‌شود. (رتچ فورد و همکاران، ۲۰۰۳).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

هوانگ و همکاران. (۲۰۰۹) تفاوتی در گشت و گذار در سایت با رفتار خرید بین مصرف‌کنندگان محصولات گزارش داده‌اند. آن‌ها گزارش کردند که محصولات مبتنی بر تجربه عمق بیشتر و وسعت کمتری در مقایسه با محصولات مبتنی برجستجو دارند؛ به عبارت دیگر، میزان صرف زمان در هر صفحه بیشتر برای کالاهایی که مصرف‌کنندگان در آن تجربه داشتند بود و تعداد صفحات جستجو برای محصولات جستجو شده مصرف‌کنندگان بیشتر بود. می‌توان اینگونه تفسیر کرد که مصرف‌کنندگان سرویسهای تجربه واعتبار محور تمام اطلاعات مفید موجود در سایت را به دقت خوانده و تا حد ممکن از خرید نامطمئن پرهیز می‌کنند؛ بنابراین برای هر دو گروه سرویس بیشتر اطلاعات در وب‌سایت‌ها تولید می‌شود و بیشتر داده‌های صحیح و درست میباشند مصرف‌کننده‌ها زمان بیشتری را صرف خواندن، سطح بالاتری از مشارکت و احتمال خرید زیاد می‌کند.
۲-۳۲ مطالعات داخلی
روستا و بطحایی (۱۳۸۵) در پژوهشی به این نتیجه رسیدند که تحقیقات مربوط به تجارت الکترونیکی، وجود یک اعتبار تجربی بین عوامل مؤثر بر روی خرید و رفتار خرید اینترنتی را توجیه می‌کند. ضمن آنکه سبک پردازش اطلاعات توسط مشتریان، الگوهای خرید، ترجیحات مشتریان و زمینه‌های مرتبط برای ایجاد جذابیت بیشتر، برای استفاده کنندگان از فروش‌های اینترنتی نیز موردتوجه قرارگرفته است.
یزدان پرست اردستانی (۱۳۸۶) در پژوهشی نشان داد که عوامل بسیاری بر تصمیم و قصد خرید از طریق وب‌سایت‌ها تأثیر می‌گذارند. عواملی مانند کمبود امنیت در شبکه، کمبود اعتماد مشتریان به خرید مجازی، کیفیت سایت و نحوه طراحی آن خصوصا در نحوه ارائه محصول و اطلاعات مربوط به کالا، بی رغبتی مشتریان از انجام خرید اینترنتی را موجب می‌شود.
جعفرپور و رحمان سرشت (۱۳۸۸) در مقاله‌ای تحت عنوان ارائه یک مدل مفهمومی برای خرید اینترنتی کتاب و ارزیابی آن در دانشگاه‌های کشور و با مطالعه نگرش دانشجویان و استادانی که حداقل تجربه یکبار خرید اینترنتی کتاب داشته‌اند، موردبررسی و آزمون قرار گرفت. نمونه آماری در این تحقیق از نوع خوشه‌ای و مشتمل بر ۳۸۴ دانشجو و استاد از ۱۲ دانشگاه کشور بوده است نتایج نشان می‌دهد به ترتیب ۴ فرضیه ساماندهی ارتباطات و اطلاعاتی، تسهیل روند انتخابات و دستیابی به کتاب، امنیت اطلاعات و حفظ حریم شخصی و همچنین کاهش هزینه‌های معامله با کسب میانگین نمرات ۴۱/۷۳، ۳۲/۶۹، ۶۵/۶۸ و ۷۲/۶۵ در سطح اطمینان ۹۹ درصد تایید شده است. ضمن آنکه شاخص به روز بودن اطلاعات، بیشترین و شاخص امکان ارائه تخفیف در انجام معامله، کمترین میانگین نمره را در میان ۱۶ شاخص موردمطالعه کسب نمودند. همچنین متغیر ساماندهی ارتباطات اطلاعاتی، تنها متغیری بوده است که با تمام متغیر‌های جنسیت، تحصیلات، میزان آگاهی‌های فناوری اطلاعات و کاربرد رایانه، رابطه معنی دار داشته است که این نشان دهنده اهمیت بسیار بالای این متغیر می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد فرضیه‌های تحقیق با شدت بیشتری از سوی دانشجویان نسبت به استادان، مورد تایید قرارگرفته است.
سهرابی و خانلری (۱۳۹۰) نتایج تحقیق در مورد تفاوت‌های جنسیتی از نظر اهداف و شیوه‌های استفاده از اینترنت متناقص بوده است و اتفاق نظر کمی در این زمینه وجود دارد. این پژوهش قصد دارد تا در محیط وب‌سایت‌های ایرانی، تفاوت بین نگرش ها، احساسات و ترجیحات زنان و مردان استفاده کننده از اینترنت را مقایسه و تحلیل نماید. یافته‌ها حاکی از این است که نگرش مثبت زنان نسبت به خرید الکترونیک کاهش یافته است، درحالی‌که نگرش مردان برعکس است. همچنین احساسات، ادراکات و اولویت‌های خرید این دو گروه هم کاملا متفاوت است.
۲-۳۳ مدل تحقیق
مدل اصلی این تحقیق بر گرفته‌شده از مدل مفهومی تحقیق مظاهری، ریچارد و لارچ (۲۰۱۲) می‌باشد. در این مدل احساسات در سه بعد خوشی، برانگیختگی و تسلط بیان شده است. تأثیر احساسات مشتری بر کارای، مفید بودن اطلاعات و سرگرمی سنجیده شده است، به‌علاوه تأثیر کارایی، مفید بودن اطلاعات و سرگرمی وب‌سایت بر نگرش سایت، درگیر شدن با سایت و قصد خرید سنجیده و تأثیر نگرش سایت بر قصد خرید با در نظر گرفتن ویژگی خدمات (جست و جو، تجربه و خدمات اعتباری) به‌عنوان یکی از مهم ترین اجزای مدل مفهومی صورت پذیرفته است. ما از این مدل نه فرضیه استخراج کرده ایم که البته می‌تواند شامل فرضیات بیشتری نیز باشد. مدل فوق را به اختصار مدل pad می‌نامیم که اختصار سه کلمه لاتین Pleasure، Arousal،Dominance می‌باشد. منظور از برانگیختگی درجه‌ای که شخص احساس انگیزش، فعال بودن و مطلع بودن می‌کند و از آن می‌توان به‌عنوان شاخصی از قدرت برانگیختگی یک وب‌سایت استفاده کرد، لذت اندازه ایست که یک شخص احساس خوشایندی، خوشحالی و رضایت می‌کند، تسلط درجه‌ای که شخص احساس کنترل، تأثیر گذاشتن و مستقل بودن می‌کند، کارایی میزان به روز بودن، در دسترس بودن و مرتبط بودن وب‌سایت با کالاهای معرفی شده می‌باشد. استفاده از این مدل مفهومی با هدف سنجش آن در کتاب‌فروشی‌های آنلاین تهران به منظور بومی سازی آن و کسب نتایج جدید در حوزه‌ی تجارت الکترونیکی می‌باشد. در این مدل متغیر‌های پیش بین شامل لذت، برانگیختگی، تسلط، می‌باشد. متغیر ملاک قصد خرید بوده و متغیر میانی یا مداخله گر شامل کارایی، سرگرمی، مفید بودن اطلاعات و همچنین نگرش سایت و درگیر شدن با سایت و نگرش خدمات می‌باشد.
فصل سوم
روش­شناسی
۳-۱ مقدمه
هدف تمام علوم، شناخت و درک دنیای پیرامون ما است. به منظور آگاهی از مسائل و مشکلات دنیای اجتماعی، روش‌های علمی، تغییرات قابل ملاحظه‌ای پیدا کرده‌اند. این روندها و حرکت‌ها سبب شده است که برای بررسی رشته‌های مختلف بشری، از روش علمی استفاده شود. ازجمله ویژگی‌های مطالعۀ علمی که هدفش حقیقت‌یابی است استفاده از یک روش تحقیق مناسب می‌باشد و انتخاب روش تحقیق مناسب به هدف‌ها، ماهیت و موضوع مورد تحقیق و امکانات اجرایی بستگی دارد و هدف از تحقیق دسترسی دقیق و آسان به پاسخ پرسش‌های تحقیق است.
در این فصل، به تشریح روش شناسی تحقیق پرداخته شده است. در ابتدا فرایند علمی تحقیق، مدل مفهومی و مدل عملیاتی تحقیق تشریح شده است. سپس، نوع و روش تحقیق، جامعه آماری و روش نمونه گیری، روش‌ها و ابزارهای جمع‌ آوری اطلاعات، روایی و پایایی پرسشنامه‌ها و روش‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات ازجمله مدل رگرسیون موردبررسی قرار داده شده‌اند.
۳-۲ روش تحقیق
این تحقیق براساس یک فرایند پنج مرحله‌ای به شرح نمودار (۳-۱) انجام شده است.
مطالعات نظری و اکتشافی
بررسی تحقیقات انجام شده
طراحی مدل مفهومی تحقیق
مطالعه میدانی و جمع آوری اطلاعات
شناخت
پردازش و تحلیل داده ­ها
نتیجه گیری و پیشنهادها
اجرا
نمودار ۳- ۱: فرایند تحقیق (بازرگان، سرمد ۱۳۷۹)
همان‌طور که نمودار فوق نشان می‌دهد، ابتدا با مطالعات اکتشافی اولیه، سؤالات و همچنین فرضیات تحقیق در ذهن پژوهشگر شکل گرفته است که نتایج آن در قالب طرح تحقیق ارائه گردیده است و تحت عنوان فصل اول این رساله تدوین شده است. در گام بعد، مطالعات پیرامون موضوع تحقیق درابعاد مختلف ادامه یافته است. این مطالعات شامل بررسی ادبیات موضوع تحقیق و مشورت با اساتید راهنما و مشاور بوده است.
درنتیجه، مبانی نظری تحقیق در این مرحله شکل منسجمی به خود گرفت که با عنوان مبانی نظری در فصل دوم تدوین گردیده است. مجموعه مطالعات و بررسی‌های انجام شده در مراحل قبل به محقق این امکان را داد تا چارچوب نظری یا مدل مفهومی تحقیق را تبیین نماید. پس از تدوین مدل مفهومی، مدل عملیاتی تحقیق شامل ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های اندازه گیری آن‌ها و همچنین روش‌ها و ابزارهای جمع‌ آوری اطلاعات میدانی مشخص شده‌اند که تمامی آن‌ها در فصل سوم تحقیق تحت عنوان روش شناسی تحقیق آورده شده‌اند. پس از انجام مطالعه میدانی، داده‌های تحقیق جمع‌ آوری شده و با کمک آزمون‌های آماری مورد تجزیه تحلیل قرار گرفتند که نتایج حاصله تحت عنوان یافته‌های تحقیق در فصل چهارم این رساله جمع بندی و تدوین شده است. این یافته‌ها شالوده اصلی و بستر مناسب را برای طراحی پیشنهادات تحقیق به وجود آورد که در انتهای فصل چهارم ارائه‌شده است. در پایان، نتایج و پیشنهادهایی برای تحقیق فعلی و نیز تحقیقات آینده ارائه‌شده که در فصل پنجم این تحقیق بیان شده‌اند.
۳-۳ مدل مفهومی تحقیق
مدل یا چارچوب مفهومی، الگویی است که پژوهشگر براساس آن درباره روابط بین عواملی که در ایجاد مسئله مهم تشخیص داده شده‌اند، نظریه پردازی می‌کند. این نظریه می‌تواند ضرورتاً نظریه پژوهشگر نباشد و به‌طور منطقی از نتایج تحقیقات قبلی پیرامون مسئله نشأت گرفته باشد (خاکی،۱۳۷۸). با این وجود، پژوهش میدانی و پیمایشی مستلزم نقشه ذهنی و مدل مفهومی است که در قالب ابزار تحلیلی مناسب، متغیرها و روابط بین آن‌ها را ترسیم می کند. در این تحقیق مدل مفهومی تحقیق، همان‌طور که در نمودار (٣-٢) مشاهده می‌شود براساس مبانی نظری تحقیق در خصوص نقش احساسات بر رفتار مشتریان آنلاین و نتایج و پیامدهای آن طراحی و پیشنهاد شده است.
لذت
نگرش خدمات
کارایی
نگرش سایت
بر انگیختگی
قصد خرید
مفید بودن اطلاعات
درگیر شدن با سایت
تسلط
سرگرمی
نمودار ۳- ۲: مدل مفهومی تحقیق (مظاهری، ریچارد و لارچ،۲۰۱۲)
۳-۴ مدل عملیاتی تحقیق
پس از تبیین مدل مفهومی تحقیق و ابعاد آن به منظور شناخت مؤلفه‌ها و شاخص‌های اندازه گیری آن‌ها، مدل تحلیل عملیاتی هر یک از ابعاد اصلی تحقیق به شرح جداول زیر آورده شده است.
ابعاد شاخص
تحریک مشتری توسط تبلیغات اجتماعی
لذت
میزان آسایش از خرید اینترنتی
خوشحالی بعد از خرید اینترنتی

یک تابع عمق داده شده، اطلاعات مفیدی روی متغیر عمق به طور مناسبی توسط تابع چندکی، ، از عمق تابع توزیع تک متغیره، می دهد.
سطح کرانه عمق که یک ناحیه ی بیرونی با احتمال بزرگتر یا مساوی را مشخص می کند به ما می دهد و آماره ی L^[8] برای و میانه و برد میان چارکی عمق بعنوان یک متغیر تصادفی را می دهد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یک تابع چندکی مناسب به فرم (۵-۱) با کلاس از ناحیه های بیرونی و را معرفی می کنیم:
مثال : برای تابع عمق نیم فضا در حالت داریم:
(۵-۲)
بنابراین:
رابطه ۵-۲ به صورت زیر بدست می آید. بدین منظور قرار دهید:
آنگاه:
فصل ششم
آماره های مکان و مقیاس در
۶-۱- مقدمه
آماره های مکان و مقیاس اساس استنباط یک متغیره هستند و بسط آنها به حالت چند متغیره چندان آسان نیست. در ادامه به بررسی این آماره ها در حالت چند متغیره می پردازیم.
۶-۲- آماره مکانی L در
تعریف ۶-۱- آماره های L
آماره L عبارت است از یک ترکیب خطی از آماره های ترتیبی در یک مجموعه از داده ها. میانه نمونه ای و میانگین نمونه ای و میانگین بریده شده مثال هایی از این آماره ها هستند.
۶-۲-۱- آماره مکانی L براساس توابع چندکی
فرض کنید یک تابع چندکی باشد. برای هر ، تابع
(۶-۱)
که میانگین نقاط روی کرانه ی ناحیه ی درون چندکی ام است، یک اندازه برای مکان را ارائه می دهد. ممکن است میانگین های نقاط ناحیه ی درون چندکی ام با میانه ی متفاوت باشد، اما اگر حول مرکز متقارن باشد و برای هر و ،
و آنگاه .
یک میانگین وزنی از برای هر اندازه احتمال روی منجر به حالت کلی تری از آماره مکان L می شود.
(۶-۲)
که تابع چندکی ام از نوع آماره های تک متغیره می باشد.
امین میانگین بریده شده در ارتباط با اندازه زیر تعریف می شود:
و دارای تفسیر زیر است:

1. 1. میانگین X روی ناحیه ی درون چندکی ) ام می باشد.

1. 1. برای حالت =۰ میانگین بدست می آید.

1. 1. برای حالت =۱ یعنی ، میانه () حاصل می شود.

۶-۲-۲- آماره مکانی L براساس توابع عمق
وقتی در رابطه (۶-۱) بر اساس تابع عمق بدست آمده باشد و دارای تابع چگالی باشد ، آنگاه بدست آمده از رابطه (۶-۲)، آماره مکانی L بر اساس تابع عمق است. برای مطالعه بیشتر به مقاله لیو، پارلیوس و سینگ (۱۹۹۹) مراجعه کنید.
اگر حول متقارن باشد و بطور متقارن وقتی به طرف حرکت می کند کاهش یابد آنگاه
بر اساس یک فرمول مناسب دیگر ، حالتهای تابعی براساس عمق، یک تابع وزنی را ایجاد می کند که روی برد تابع عمق تعریف شده است:
(۶-۳)
بطور ضمنی به نظر می رسد که (۶-۳) یک حالت خاص بدست آمده از مراحل بالا است که توسط رابطه زیر داده شده است:
تعریف ۶-۲- چندک های
چندک ام چند متغیره ی تعریف شده در بخش ۳-۳-۱ برای ۲ ممکن است از طریق معکوس یک نگاشت دیده شود. برای متغیر تصادفی که یک توزیع اکیدا پیوسته در دارد، (چندک ام) از جواب منحصر به فرد از برابری حاصل می شود:
(۶-۴)
بنابراین یک چندک توزیع روی است. برای توزیع قبلی به یک نگاشت ساده ی تابع توزیع متغیر تصادفی تنزل می یابد. برای تعمیم به ابعاد بالاتر ، تابعک و برآوردگرهای ، یک نظریه عمومی برای توزیع های و چندک های را فراهم می کنند. در توزیع های ، پارامتر وجود دارد و برآورد پارامترهای آنها و محاسبه چندک در این حالت منجر به تولید چندک می شود. تعریف دقیق چندک از حوصله این پایان نامه خارج است و برای مطالعه بیشتر می توانید به مقاله کولچینسکی^[۹] مراجعه کنید.
برآوردگرهای : برآوردگرهای بر اساس یک تابع (مانند )که در شرایط و و غیر ثابت، پیوسته و غیر نزولی در ، صدق کند ساخته می شود و برابر است با
برای پارامتر مقیاس
برای پارامتر مکان
که مجموعه کلیه برآوردگرهای مورد نظر است، واضح است که برآوردگرهای وابسته به تابع می باشند.
۶-۲-۳- آماره L مکانی براساس چندک های
در سال ۱۹۹۷، کولچینسکی بر اساس تابع چندکی ، ، تابعک چند متغیره را که در آن یک اندازه مشخص روی با تغییرات متناهی و یک تابع برداری است تعریف کرده است بطوریکه انتگرال پذیر باشد.